(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Suim an teagaisg Chriosd"

SUIM 



AN 



f cngaiistj §%ii$#&, 

Air a thionndadh o bheurla Ard-Eashuig 
Bhutler, gu Gaelic, 

- 



LB 

TORMAID DONULLACH; 

AGUS 

AIR A CHUIR A MACH, LE ORDUGH EASBUIG 
CAITLICEACH SGIREACHD ARICHAT. 



' Leigibhleis a chloinn bhig,tighinn a m'ionnsuidh, 
agus na bacaibh iad : oir as ann da'n leitheidean 
sin, a tha rioghachd Dhe." — Mahc. x. 14. 

'Si so a Bheatha mhaireannach, eolas a bhi aca 
ortsa, an t-aon Dia fior, agus air Iosa Criosd, a 
chuir thu 'uat. — Eoin xvn. 



PERMISSO SUPERIORUM. 



PICTOU, N. S. : 
CLO-BHUAILTE LE S. H. HOLMES, 
1862. 



f 

An ainm an AtJiar, agvs a Mliic, agus a' 

Spioraid Naoimh. Amen. 

URNUIGH AN TIGHEARNA. 

AR n' Athair a tha air neamh, gu'm bu naomh 
a bhios t-ainin ; gu'n d'thigeadh do riogh- 
achd ; gu'n dianair do thoil air talamh rnur 
tha's ga deauainh air neamh. Thoir dbuinn 
an diugh ar n'aran latheil ; math dhuinn ar 
fiachan m ir mhathas sinne do luchd ar fiach ; 
'sna leig aun ani buaireadh sinn ; ach saor sinn 
o'n olc. Amen. 

AM BEANNACIIADH MOÌRE. 

BEANXAICHEAR dhut a Mhoire, tha thu 
iàn dne na grasan ; tha 'n Tighearna mailb 
ciut ; 's beannaichte thu measg mhna; 's bean- 
ìaichte toradh do bhronn, Iosa. A naomh 
Vliioire Mhathair Dhe, <ruidh air ar sonne na 
peacaich, a nis, agus aig uair ar bais. Amen. 

A CIIRFAJD. 

CREIDEAM ann an Dia an t-A'hair Uile- 
chuiiìliachdach, Cruthadair neanih a^us tal- 
kitin. A^us ann an Iosa Criosd. aon Mhac-san 
tr Tighearua ; a ghineadn leis a Spiorad X lomh ; 
\ rugudh le M nre Oigh ; u dii'f huilig fo Pnontus 
MUtt ; a cheusa Ih ; a fhuairbas; a thiodhlaice- 
dli ; a chaid.il sios do dh'ifrionn ; a dh'eirich an 
reas latha o na mairbii ; a chaid i suas air 
leamh ; a tha 'na shuidhe air deas-la nli Dhe an 
-Athair Uile-cliumluiclidach ; as a sin a tliig e 
iihisd, a tiioirt brethanas air hheo agus air 
jhairbh. Creideam anns an Spiorad Naouih § 



4 



an Eaglais Naomh Chaitliceach ; co-chomunn na 
Naomh ; Mathanas nam peacannan, Aiseirigh 
na colunn, 'sa' bheatha shiorruidh. Amen. 

AN T-AIDEACHADH. 

THA mi 'g aiceachadh do Dhia Uile-chu'm- 
hachdach, do naomh Moire bha riamh 'na 
h-Oighe, do naomh Micheal an t-Ard-aingeal, do 
naomh Eoin Baiste, do na naoimh Ostail Peadar 
agus Pol, 's do na naoimh uile ('s dhuibhse Ath- 
air) gu 'n do pheacaich mi gu trom, le m' smaoin- 
tein, le m' bhriathran, le m' ghniomhan, le m' 
choire fhein, le m' choire fhein, le m' mhoir 
choire fhein. Guidheam air an aobhar sin, air 
naomhMoire bha riamh na h-Oighe, air naomh 
Micheal ant-Ard-aingeal, airnaomh Eoin Baiste, 
air na naoimh Ostail Peadar agus Pol, 's air na 
naoimh uile, ('s oirbhs' Athair) urnuigh a dhean- 
amh ris an Tighearna Dia air mo shon. Amen. 

FAILT AN AINGEIL. 

LABHAIR an t-Aingeal ri Moire, agus ghabh 
ise leis a' Spiorad Naomh. Beannaichear 
dhat a Mhoire, &c. 

Is mise bean-mhuinntir an Tighearna ; biodh 
c dhomh a reir 's mar a thuirt thu. Beannaich- 
ear dhut a Mhoire, &c. 

Ghabh a' Facal nadar daonda : 's rinn e comh- 
nuidh *nar measg. Beannaichear dhut a Moire, 
&c. 

GUIDHEMID. 

ATHIGHEARNA, doirt do ghrasan 'nar 
cridheachan, air ch.or 's mar fhuair sinn 
fiosrachad le teacndaireachd aingeil, air do Mhac 
losa Cnosd a ghabhail nadar daonda, gu'ra 
buannaijh s nn, as ieth a phais agus a cheusaidh, 
gìoir na h-aiseirigh : tro Iosa Criosd ar Tighearna. 



5 



GNIOMHAN AITHREÀCHAIS, CREÌDB- 
AMH, DOCHAIS, AGUS GRAIDH. 

TJrnuigh. 

ODHIA shiorruidh Uile-chumhàchdaich, thorr 
dhuinn leasachadh creideamh, dochais, agus 
graidh ; agus gus gu'n toillamid greim fhaotinn 
air na nichean a tha thu gealltainn duinn, thoir 
dhuinn gaol air na nichean a tha thu 'g aithneadh 
oirnn as leth Iosa Criosd ar Tighearna. Amen. 

GNIOMH AITHREACHAIS. 

OMO Dhia, dha bhtil mi toirt gaoil os cionn 
gach ni, 's duillich leam o ghrunnd mo ch- 
ridhe, gu'n chuir mi mithlachd riamh ort le m' 
pheacannan ; agus le comhnadh do ghrais tha 
mi cuir romham as a so suas, gu'n seachainn mi 
gu ro-churamach na h-uile peacadh, agus na 
h-uile ceann-aobhair peacaidh. 

GNIOMH CREIDEAMH. 

THA mi creidsinn gu daingean gu bheil aon 
Dia ann ; agus gu bheil anns an aon Dia 
so tri pearsanan an t-Ath c ur, a Mac, agus a' 
Spiorad Naomh. Gu na ghabh a Mac nadar 
daonda air giulan na h-Oighe Moire, le cumh- 
achd an Spiorad Naoimh ; gu 'n d ( fhuilig e 
pais agus bas air ar son anns an nadar dhaonda 
sin ; gu'n d' eirich e rithisd o'n bhas ; gu'n deach 
e suas air neamh ; 's gu'n d' thig eas a sin a 
rithisd, a thoirt gloir shiorruidh do na daoine 
diadhaidh, agus pian shiorriudh do na daoine mi- 
dhiadhaidh. Thuilleadh air sin, tha mi creidsinn 
gach aon ni tha 'n Eaglais Naomh Chaitliceach 
a cuir mam' choinneamh, a chionn gu'r e Dia an 
fhior fhirinn nach urrainn mealladh, na bhi air 
a mhealladh, a shoillsich gach firinn d'i. 



6 



GNIOMH DOCHAI3. 

OMO Dhia, 'a cbionn 's gu bheil tbu uile- 
chomasach, uile-throcaireach, agus uile-mha- 
thasach, tha mi 'n earbsa gu'n d' thoir thu tna- 
thanas domh 'nara' pheacannan, as leth toillte- 
anais, do Mhic Iosa Criosd, agus gu'n cuidich 
thu mi led' ghrasan gu gniomhau math a dhean- 
amh, ltis an coisinn mi a bheatha mhaiiean- 
nach, a thathu gealltainn duinn anns ua flaitheas^ 

GNIOMH GRAIDH. 

OMO Dhia, o na tha thu uile-mhath annad 
fhein, agus ui e-m'^athasach dhomhsa, tha 
mi toirt gaoil dut th'air gach ni, ie m' uile 
chridhe, le m' uile anam, le m' uile iuntinn, agus 
le m' uile neart ; agus air son do ghaoil-sa t ha 
mi deonach dealachadh ris na h-uile ni a raogh- 
ainn air thusa chall leis a plieacadh. 

GNIOMII CARRANTACHD. 

Omo Dhia, a tha cho gaolach air a chinne 
dhaonda, a chionn gu'n chruthaich thu mo 
chomhearsnach ri' t-iomhaigh fhein, gu bheil 
goaì agads' air, agus gu'n deach a ciieannach le 
fuil Iosa Criosd ; si mo thoil gaol a thoìrt dham' 
chomhearsnach mar dhomh fhein, a reir ordugh 
naomh do lagha. Om' chridhe tha mi toirt 
mathanas do na h-uile aon a chuir corruic'n riamh 
orm ; agus mar tha mo db.uìl fhein ri niathanas, 
si' m' achanaich gu'u ruigeadh gacli dui.ie air 
grasan trocair agus subhaladh siorruidu. 



I. LEASAjST. 

M>i Dliia agus CrufJiacJiadh an t sioghail. 
Ckist. Co chnjthaich an saoghal ? 
Frkagairt. Chruthaich Dia. 
4 C. Co e J)ia? 

* F. Cruthadair neamh agus talamh, agus ard- 
Tbighearna air «-ach ni. 
C. Co lion Dia ann ? 

F. Cha 'n 'eil ann ach an aon Dia, a bheir 
gìoir shiorruidh do na daoine diadhaidh, agua 
pian shiorruidh do na daoiue mi-dhiadhaidh. 

C. C' aite a bheil Dia ? 

F. Anrs na h-uile aite, ach gu h-araid air 
neamh, far a bheil e ga thaisbeinadh fheiu cion' 
mhuinntir bheannaichte. 

C. Ciod e neamh ? 

F. Hioghachd gioirmhor Dhe agus ionad 
comhnnidn na' naomh 's nan aingeal. 

C. Ma tha Dia anns gach aite, c'arson nach 
fhaic smn e ? 

F. A chioun gu'r spiorad fior ghlan e, aig nach 
'eil colunn, agus nach gabh faicùm le suilean 
cor])orra. 

C. A faic Dia sinn ? 

F. Chi ; aguì tha e'n conaidh ri faire mu'n 
cuairt-d'uinn. 

C. A bheil fios ai<? Dia air na h-uile ni? 

F. Tha ; tha gack >d soilleu* 'na shuilean, 
eadhon smao'ndeinan diomhair ar cridlu. — 
(Eibh. iv. 13.) 

C. A ii d' thoir Dia breth air smaointfeinan 
diomhair ar cridhe ? 

F. liheir ; agus oir an latha fo dJieireadh, 
bJieir Dia bretìianas air gacJi facai diamJiain a 
labhras claim-daoine. — (Mata. xii. 36.) 

C. An robh tus aig Dia ? 



8 



SUIM AN 



F. Cha robh ; tha e gu'n tus, 's gun chriocb. 

C. An urrainn Dià na h-uile ni dheanamh? 

F. 'S urrainn ; iha gach ni comasach dha. — 
(Mata. xix. 26.) 

C. Ce n>ar a chruthaich Dia an saoghal ? 

F. As a neoni, agus le f hacal. amhain, ss sin, 
shonruich a thoil gu'm biodh an saoghal ann 
agus bha e ann. 

C. C'arson a chruthaich Dia an saoghal ? 

F. Airson a ghloir fhein, gu chumhachd agus 
a ghliocas fheuchainn, agus air son math an 
duine. — (Sailm xviii). 

II. LEASAN. 

MiCn duìne agus aobhar a chruthachaidh. 
C. Ciod e.'n duine ? 

F. Creutair, le anam agus colunii, air a chru- 
thachadh ri iomhaigh Dhe. 

C. Ciod anns a bheil an duine coltach ri Dia ? 
F. 'Na anam. 

C. Ce mar tha 'n t-anam coltach ri Dia? 

F. Le bhi na spiorad neobhas'or, a dh' fhaodas 
eolas a giiabhail air Dia, agus gaol a thoirt da. 

C. Ce mar tha 'n t-anam heo-bhas'or? 

F. Le bhi na spiorad nach faigh bas gu sior- 
ruidh. 

C. C'arson a thugDia anam dhuinn, comasach 
air eolas a ghabhail air fhein, agus gaol a thoirt 
da? 

F. Gus gu 'n colionamid am beachd a bh'aig 
Dia ga'r taobh, *nuair a chruthaich e sinn. 

C. Ciod am beachd a bh'aig Dia ga'r taobh, 
'nuair a chruthaich e sinn ? 

F. Eolas a ghabhail air fhein, a sheirbheis a 
dìieanainh air talamh, agus 'an deigh na beathsa, 
f haicinn »gus a shealbhachadh gu siorruidh ann 
a' fiuthanas. 

C. Ce mar a gheibh sinn eolas air Dia air 
talamh ? 



TEAGAI3G CHRIOSD. 



9 



F. Le ionnsachadh na firinn a theagaisg e fhein. 

C. C' aite a' faigh sinn suim na fìrinn a th- 
eagaisg: Dia ? 

F. Gheibh sinn gu h-araid e ann an Creud 
nan Ostal. 

III. LEASAN. 
Mu Creud nan Ostal. 
C. Ciod a tha air a chuir sios 'an Creud nan 
Ostal ? 

F. Misteirean araid ar creideamh, agus puin- 
cean riatanach eile. 

C. Ciod iad Misteireaji araid ar creideamh ? 

F. Aonachd agus Trionaid Dhe, Daondachd, 
Bas, agus Àiseirigh ar Slanair. 

C. C'arson a theirar misteirean araid riutha ? 

F. A chionn gu feum sinn ereidsinn gu coimh- 
lionta annta, agus a chionn gu bheil gach mistìri 
eile creideamh air an steidheachadh orra. — (Eoin 
xviii. 3.) 

C. Ciod a tha thu tuigsinn le misteirean creid- 
eamh ? 

F. Gach firinn a thaisbein Dia, os cionn ar 
tuigse. 

C. A bheil Dia cuir mar fhiachan oirnn, mi's- 
teirean a chreidsinn ? 

F. Tha ; tha e 'g iarraidh oirnn ar tuigse agus 
ar toil, a shriochdadh dha anns na h-uile ni. — 
(Rom. x. 10.) 

C. Ce mar a shriochdas sinn ar tuigse do Dhia ? 

F. Le creidsinn gu daiugean 'na f hacal : gach 
ni a thaisbein e, cho fad 's gam faod sin a bhith os 
cionn ar tuigse. 

C. Ce mar a shriochdas sinn ar toil do Dhia? 

F. Le gach ni dheanamh gu toileach, mar 
umhlachd do Dhia, a tha esan ag, aithneadh 
oirnn. 

C. Ciod a tha thu tuigsinn le aonachd Dhe ? 
F. Nach 'eil ann ach an aon Dia, agus nach 
urainn an corr Dhiathan a bhi ann. 



VÙ 



SUIM AN 



C. C'arson nach urrainn an corr Dhiathan a 
bhi ann ? 

F. Air 'ìo Dhia, a bhi na ard-Tbighearna air 
gach ni, cha 'n urraihn a leitheid eile a bhi ann. 

IV. LEASAN. 
Mu'n Tnonaid, agus Daond ichd ar Slanair. 

C. Co lion pears' ann an Dia ? 

F. Tri pearsanan cliadhaidh, deaìaichte 'am 
pearsninn, agus ionnan ann.s na h-uile ui. 

C. C' ainin a their thu ris na tri peàrsanan dia- 
dhaidh? 

F. An t-Athair, aMac, agus a Spiorad Naomh 
C. An Dia an t-Athair? 

F. S'eadh ; agus a cheud phears' dhe'n Trion- 
aid bheannaichte. 
C. An Dia a Mac ? 

F. Seadh; agus an darna pears' dhe'n Trion- 
aid bheannaichte. 

C. Au Dia an Spiorad Naomh ? 

F. Seadh ; agus an treas pears' dhe'n Trionaid 
bheannaichte ? 

C. Ciod a tha thu tuigsinn leis an Trionaid' 
bheannaichte ? 

F. Aon D.a ann an tri pearsanan diadhaidh. 

C. A ne tri Diathan iad sin ? 

F. Cha 'n eadh ; cha 'n 'eil annta ach an aon 
Dia, aig nach'eil ach an aon nadar diadhaidh ; 
agus tha iad ann o shiorr'achd. 

C. A bheil aon do na tii pearsanan diadha ; dh 
na's cumhachdaich', no na's glic' nan aon ei!e ? 

F. Cha 'n 'eil ; mar nach eil ànr.s na tri pear- 
sarian ach an aon Dia, feumaidh iad abhi ionnan 
anns gach buaidli dhiadhaidli ; air an aohhar sin, 
cha 'n urrainn a h-aon diu' a bhi na's cumiiach- 
daich', no na's glic' nan aon eile. 

C. Na ghabh aon do na tri pearsanan diadhaidh 
nadar daonda air f hein ? 



TJEAGAISG CURIOSD. 



1 



F. Ghabh Dia a Mac an darna pears' dhe'n 
Trionaid bheannaichte. — (Eoin. i. 10.) 

C. C^ mar n ghibh I)ia a Mac, nadar daonda ? 

F. Gliineadh e leis a' Spiorad Naomh. a«.rus 
rugadh e leisan Oighe Moire. (Creud nan Ostal.) 

C. Co mar a their thti <run' ghineadh Dia ? 
Mae, Ms a Stiio' ad Naomh ? 

F. Tha ; <rmi' ghahh e air f hein nadar daonda, 
se sin, anam agus colnnn coltach ruinne, le cun- 
liachd agus le oibreachadh a' Spioraid Naoimh. 

C. C' aite na ghabh Dia a Mac air fhtin, anam 
agus eolnnn coltach ruinne? 

F. Air ghiulan na h-Oighe Moire, agus rugadh 
e na Mhac dìi'i.se. 

C. C'ainm a their thu ri Dia a Mac, a ghabh 
narlar daondà ? 

F. Iosa Ciiosd. 

C. Cioil an seadh a th' aig an fha'cal, losa 

Criosdì 

F. Tha Iosa a ciallachadh Slanair, aerus Criosd 
aon ungta le ola ; agus 'tha 'n t-Ostal Fol ag ra, 
lubadhgach glun ann an ainrn [osa. — (Phil.ii. 10.} 

C. An robh Iosa Criosd 'na Dbia, an deig'. 
dha nadar daonda a ghahhail ? 

F. Bha ; bha Iosa Chriosd daonnan na Dhia. 

C. An rohh Iosa Ciiosd daonnan na dhuiae? 

F. Cha rohh : ach o'n am a ghabh e air fhein 
hadar daonda. 

C. Ciod a tha thu tuigsitr.i le Daòndachd ar 
Slanair ? 

F. Gnn' g'iabh Dia a Mac, an darna pears' 
dhe'u Trionaid hbeannuiehte air f heiu anara agus 
iolunìi. 

C. Ciod a tha thu tuigsinn mu Tosa Criosd ? 

F. Gnr fìor Dhia agus fi\>r dhuine e. 

C. C'aison a ghàbh Criosd air fhein, colunn 
agus nadar dao ,da ? 

F. Gu sinne a shaoradh o'n pheacadh, 'sa sha- 
bhuladh o ifrionn. 



12 



SUIM ÀN 



C. Ce mar a shaor agus a shabhail Criosd 
sinn ? 

F. Le fhulangas agus le hhas air a chrois. 

C. Ara b' ann le fhulangas agus le bhas, a ri- 
araich Criosd ceartas De air son ar p^acannan? 

F. 'S ann : agus a shaor e sinn o ifrionn, 's o 
chumhachcl an Diahhail. 

V. LEASAN. 
M\Cr ciad Pharantan. 
C. Ce mara thachair dhuinne tighinn fo chum- 
hachd an Diab'naii ? 

F. Le as-umhlachd ar riad pharantan 'nuair 
a dh' ich iad dhe'n mheas a bh' air a thoirmeasg 
d'aibh.— (Gin. 11.3.) 

C. Co iad ar ciad pharantan ? 
F. Adhanh agus Eubh. 

C. C'arson a thoirmisg Dia a meas ga'r ciad 
pharantan ? 

F. Gu f heuchainn d'aibh gu'm b'esan a b'ard- 
uachdaran orra, agus gu'm" be an taic ; agus gus 
an umhlachd a dhearbhadh. 

C. Co a bhuair ar ciad pharantan gu iche 

mheas ? 

F. An Diabhal aig an robh 'farmad ri'n staid 
shona. — (Gin. iii.) 

C. Co ris a their thu an diabhal ? 

F. Ri aon do na spioraid mhollaichte a thilg 
Dia a'mach a' flathanas. 

C. Co iad na h-aingeiì ? 

F. Spioraid f hior-ghlan aig nach eil coluinnean 
a chruthaicheadh gu aoradh a thtoirt do Dhia 's 
gu shealbhachadh ann a' flathanas. 

C. An deach 'na h-aingeil a chruthachadh air 
son aobhar sam bith eile? 

" F. Chaidh ; gu freasdal a' fìanuis na Cathrach, 's 
gu seirbheis De a dheanamh ann ; agus chuireadh 
gu tric iad air theachdaireachd o Dhia gu daoine ; 
tha iad cuideachd air an orduchadh gu faire a 



TEAGAISG CIIRIOSD. 



13 



crmmaii oirnn. — (Eabh. i. 7 ; Mata iv. 6. ; xviii 

10 -> . . * 

C. C'arson a chaidh aingeil sam bith a thilg- 

eadh a mach a' flathanas? 

F. Chionn gu'n d'eirich iad le'n uàbliar an 
aghaidh Dhe. — (Isiah. xiv.) 

C. An d' thtig Dia peanas sam bith eile air na 
spioraid uai'reach ? 

F. Thug ; dhit e iad do dh' ifrionn, gu pian 
shiorruidh. 

C. C'arson a chruthaich Dia ifrionn ? 

F. Gus na deamhuin, no na droch aingeil a 
phianadh. 

C. A bheil feadhainn sam bith eile air an 
diteadh do dh' ifrionn, ach na deamhain no na 
droch aingeil ? 

F. Tha ; tha iadsan uile air an diteadh do dh' 
ifrionn, a tha fagail na beath-sa 'an naimhdeas 
do Dhia, fo chuing peacaidh bais. 

C. An urrainn neach 'sam bith tighinn a' if- 
rionn ? 

F. Cha 'n urrainn ; a chionn cha 'n 'eil sabh- 
aladh 'an ifrionn. 

C. Ciod an duais a thug Dia do na h-aingeil a 
sheas dileas ? 

F. An daingneachadh gu siorruidh ann an 
gloir. 

VI. LEASAN. 

MtCn Pheacadh Ghin. 

C. Ciod am peanas a leag Dia air ar ciad ptoar- 
antan as leth an as-umhlachd ? 

F. Chaidh a sgiursadh a mach a garadh Eden, 
chaill iad an ciad-choir agus staid na neo-chion- 
tais, agus chaidh binn a bhais a thoirt 'nan agh- 
aidh f hein, agus 'an aghaidh an sliochd gu 
brach. 

C. Na leag Dia peanas sam bith eile air ar 
ciad pharantan ? 



14 



F. Leag ; thug e uatha an uile choir air fiath- 
anas, maille ri iomadh mathas eile a bh' aig? 
feitheamh orra. 

C. Ciod a mathas araid a bh' aig Dia a feith- 
eamh air ar ceud pharautan ? 

F. Sonas buan, nam biodh iad air fuireach di- 
leas dha. 

C. An deach a bhinn cheudna a thoirt 'nar fi' 
aghaidh-ne ? 

F. Chaiclh ; phartuich sinn uile ann am pea- 
cadh agus 'am peanas ar ciad pharantan ; mar a 
phartuichamid uile na' neo-chiontas agus 'nan 
sonas nam biodh iad air fuireach dileas Dhia. 
— (ito.n. v. 12.) 

C. C'ainm a their thu ri peacadh ar ciad phar- 
antan ? 

F. Peacadh Gin. 
C. Ciod e' m peacadh gin ? 
F. Am peacadh a shealbhaich sinn o'r ciad 
pharanlan, agus anns na ghineadh 'san d f rugadh 
sinii 'nar clanii feirge. — (Ephes. ii. 3.) 
C. C'arson a theirar peacadh gin ris ? 
F. A chionn gu £n d' fhuair sinn e nuas o'r ciad 
pharantan, thainig sinn ionnsuidh an t-saogli- 
ail ai-r ar truailleadh leis. agus a chionn gu'r e 
toiseach agus ceann-aobhair gach uilc agus truai- 
ghe a thainig oirnn. — (Rom. v. 12.) 

C. Ciod an tuilleadh coire a rinii peacadh ar 
ciad ])harantan oirnn ? 

F. Thruaiil e ar nadar uile, dhorchnuieh e nr 
tuigse, lagaich e ar ioil, egus chlaou e gu laidir 
sinn gu' olc. 

C. Ci >d an reusan gu bhe'l dorchad is 'nar 
tuìgse. 1 ugse 'nar toil. agus claonad' 1 gu olc a 
fuireach annwin, mai le ri io nadh truaighe eii< j , an 
deiirh <\ m' pheaca lh ghiu a h.ii air a mhaMi idh ? 

F. G i hhi ua mheadhain sabhalaidh dhuiun, 
]e smachdachadh ar n' anamiar.nan, agus Je 
giulan gu faighidneach triobiaidean na beath-sa. 



TEAGAISG CHRIOSD. 



15 



VII. LEASAN. 
Mu Iosi Criosd. 

C. Xa ghabh Crinsd air fhein radar daonda, 
Oo luath t sa thuit ar ciad pharantan ? 

F. Cha do ghabh ; «;ed a chaidh a ghealltainn 
dàihh 'san am, mar Shìanair, — (Gin. iii. 15.) 

C. Ciojtl an uine afth'eadar peacadh Adhamh, 
agis Criwsd a "hahhail colunn dhaonda? 

/. Mu'n cuairt do cheitheir mille bliadhna. 

C. Ce mar a bha iadsau sabhaiite, a bh' ann 
ro' heachd Chriosd ? 

I. Le creidsinn ann a' Sianair ri tighinn, agus 
le cjmail faiutean De. 

C. Ciod an iatha air na ghabh Criosd nadar 
daonda ? 

F. Air a chuig-!a-fìchead don' mhart, latha 
Moire na 'lVachd ureachd. Chaidh a ghineadh 
leis «' Spiorad Naoiinh. — (Chreud.) 

C. C'arson a theiiur laihà Moire na Teac!:d- 
aireachd ris ? 

F. A chionn <rur ann air an latha ud, "\ 'hai;rg 
an t-Ain«ieii! Gah fel gu Moire. 'sa dh' iimis e 
d'u'i. giCn gabhadk i air a giidan, <rgns gn'ni 
liodh Mac aice. agvs g'un. d' ihugadh i losa a 
dh\iinm air. — (Lucas i. oi.) 

C. Cuxi an latlia air ai <.' ru«ràdh ìi. sd ? 

F. Air atha Xolluig, anu a' t>tabull 'am baile 
Bhetlem. 

C. Co lion bliadhna a du/fhan Criosd air tal- 
amh ? 

F. Mu'n cuairt do thri-blian-deug-ar-fhichead, 
bha chaithe heatha naomh, ann am bochduinu 
agus 'an trioblaid mhor. 

U. C'urson a dh' fhan Criosd cho fad air tal» 
am >. ? 

F. Gus an t-slighe do f hlathanas fheuchainn 
d'uinn le theagasg agus le shamhla. 
C. Ciod ara bas a f huair Criosd? 



16 SUIM AN J 

F. Chaidh a cheusadh air Dihaoìne-na-ceusda, / 
air bein Chalbhari, far an d' fhuair e bas, air/ 
a thairneadh ris a chrois. — (Chreud.) 

C. Ciod a tha bas piantail agus maslach ry 
crois a feuchainn d'uinn ? / 

F. Anabharr gaoil Chriosd, agus na rinn 'stia 
dh' f huilig e air ar son. 

C. Co dhit Criosd gu bas cho piantail? 

F. Pontus Pilat, an t-uachdaran liomantfch, 
air iarratas nan Iudhach. 

C. C'iod a tha bas agus fulangas Chriosid a 
taisbeineadh dhuinn ? / 

F. Oillteallachd a pheacaidh, a ghrain a t/i'aig 
Dia air, agus an riatanas a th' air dioladh air a 
shon. 

C. Na thachair ni sam bith comharraichte aig 
bas Chriosd ? 

F. Thachair ; thainig dorchdidas air a ghrein, 
chrith an talamh, dh' eirich na mairbh agus 
nochdadh iad do mhoran. — (Alata xxvii.) 

VIII. LEASAN. 

Mu Chriosd dhol sios do dh? Ifrionn, Aiseirigh 'sa 
dhol suas gu Neamh. 
C. C'aite an deach' anam Chriosd an deigh a 
bhais ? 

F. Chaidh e sios do dh' ifrionn. — (Chreud.) 

C. An ann do dh' ifrionn nan deamhan a 
chaidh anam Chriosd ? 

F. Cha'n ann ; chaidh e sios do Limbo, ionad 
comhnuidh nan aithrichean naomh. — (Gin. ii. 24, 
27 ; Sailm xv. 10.) 

C. Co iadsan a bha Limbo ? 

F. Anamainean nan creideach a f huair bas ro' 
thighinn Chriosd. 

C. C'arson a chaidh Criosd sios do Limbo ? 

F. Tha'n t-Ostal Peadar ag ra, gu'n deach 1 t 
theagasg do na spioraid a bh' ann am priosan ; 
se sin, gu'n deach e pearsanta a dh' innse dhaibh 



TEAGAISG CHRIOSD. 



17 



gu'n robh uair an saorsinn air teachd. — (Peadar 
iii. 19.) 

C. C'arson nach deach' anamainean nan creid- 
each a fhuair bas ro' thighinn Chriosd, do f hlath- 
anas 'sa mhionaid 'an deigh am bai* ? 

F. A chionn gu'n robh flathanas air a dhunadh 
'nan aghaidh le peacadh ar ciad pharanta'n, agus 
cha b'urrainn ni sam bith fhosgladh dhaibh, ach 
bas- Chrjosd. 

C. C'uin a chaidh anamainean nan creideach a 
fhuair bas ro' thighinn Chriosd do fhlathanas? 

F. 'Nuair a chaidh Chrioi-d suas gu neamh. 

C. C'aite an robh Corp Chriosd fhad 'sa bha 
anam a' Limbo ? 

F. Anns an uauhe. 

C. Ciud an latha air na dh' eirich Chriosd o na 
mairbh ? 

P. Air Didonaich-Casg, an treas latha 'an 
deigh a bhais, dh'eirich Criosd o na mairbh, 
gloinnhor agus neo-bhas'or. 

C. Ciod a tha aiseirigh Chriosd a dearbhadh ? 

F. Le bhas air a chrois, dh' f heuch e gu'm b 
f hior dhuine e, agus le eiridh o na mairbh, dhearbh 
e gu'm b' f hior Dhia e. 

C. Ce f had 'sa dh' fhan Criosd air talamh an 
deigh aiseingh ? 

F. Da-fhichead latha, a dh' f heuchainn gu'n 
robh e gu cinnteach air eiridh o na mairbh, agus 
gus na h-ostail a theagasg. 

C. C'aite an deach' Criosd da-fhichead latha 
an deigh aiseirigh ? 

F. Chaidh e sua* dofhlathanas, eadar anam 
agus' choluinn, o mhullach bein Olibheit, air Dir- 
daoin Deas-ghabhail. — (Chreud.) 

C. C'aite a bheil Criosd air neamh ? 

F. Na shuidhe air deas-lamh Dhe, an t-Athair 
uile-chumhachdach. — (Chreud.) 

C. Ciod a tha thu tuigsinn le ghra, gu bhei, 
Criosd 'na shuidhe air deas-lamh Dhe ? 



18 BUIM AN 

F. Gu bheiì Criosd mar Dhia, co-ionnan ri 

Athair anns na h-uile ni ; agus mar dhuine gu 
bheil e 'san aite a's f haisge air Athuir 'an cunih- 
achd 'san gloir. 

C. Ciod a gheall Criosd dha chuid O.ìtal, mu'n 
deach' e suas do f hlathar.as ? 

F. Gu'n cuireadh & nwis a' Spiorad NaomJi 
dan' ionnsuidJi, a theagasg dJiaibìi gach nile fìiir- 
inn ; agiis gn. bhi m>iìUe riiC gu deireadh an 
t'SaoghaiL — (^Eoin xiv. 16.) 

IX. LKASAN. 
Ma Thuirlin «' Spioraid NaoimJi, an fagh Nu- 
adh, agus ComJiarradli na crois. 

C. Ciod e'n Jatha, agus 'de an doigh 'san d' 
thainig a' Spiorad Naomh a' nuas air na h-ostail ? 

F. TJtaìnig e nua° air 1) dònaich- Caingis, 'an 
coltas tJieangau teiue, agus sJiuidli e air gacJi aoii 
diu o's letk. — (Gnio. ii.) 

C. Ciod a tha sgriobtar ag ra, mn'n deighein- 
si a fhuair a' Spiorad Naomh ? 

F. l> a iad ìiiìt air an LionadJi leìs a' Spior- 
ad Naomh, agus tìwisicJi iad 'ri labJiaiH'Un cuhi 
a®e$ii et 7è.-i(Gmè. ii.) _ 

('. C'arson a chuir Criosd a' nuas an Suiorad: 
Naornfi ? 

F Gu eaglais a naomhacùiadh, gus na h ostail 
a neartachadh, agus eomas u thoirt d'aibh au 
soisgeal na làgh nuadh a theagasg. 

C Ciod a tlut thu tùigsinn leis an lagh nuadli ? 

F. An lagh a steidhieh Criosd air talamh. 

C. Ciod e'n seann lagh ? 

F. An lagh a f huair na h-Iudhaich. 

C. C'ainm a their thu ri luchd leunmhuinn ari 
lagh nuaidh ? 

F. Criosd'nean. 

Ce mar a dh' aithnear gu'r criosd'nean sinn ? 

F. Le bhi air ar baisteadh, le bhi 'g aideachadh 
ersuleamh Chriosd, agus le comharra' na crois. 



TEAGAISG ciikiosd. 



19 



0. Ce mar a tha's a cuir comharra' na crois ? 

F. Le cuir na laimhe deas air clar-an-aoclinn, 
a' sin o'n nchd. a rithisd air a gfhuahi c\hli ionns- 
uidh na guala dheas ag ra ; An ainm aii Athar, 
agns a Mhic, agus a Spioraid Xaojmh. A-ìt j n. 

C. C'arsou a bhios siuu a cuir comharra' ua 
crois oirnn ? 

F. Tha sinn le comharra' na crois, a guidìre, air 
Iosa Criosd, <ru'm beannaicheadh a^ih gu'n glei- 
dheadh e sinn o'n olc. le chrois agus 1" phais. 

C. An coir dhuinu coniharra' na crois a chuir 
tric oir.nn ? 

F. 'S coir ; gu h-araid 'nn am buairidh a's cun.« 
r.art, agns air thoiseach 's airdheireadh urnuigh ; 
ach bu ch dì r dhuinn daonnan a cliuir oirnu, le aire 
agus le duiaehd. 

C. Ciod a tha eomharra' na crois a ciaìhchaìh ? 

F. Tha e ciidlachadh 'sa toirt nar cuimhue 
misteirean araid ar cieidebinh. 
a C. Ciod na misteire'm araid, a bheir comharra' 
fffa crois 'nar cuimhne ? 

F. An Trionaid bheannaichtre, daondachd agus 
bas ar Slanair. 

C. Ce mar a bheir comharra' na crois an 
Trionaid bheannaìchte 'nr.r cuimhne ? 

F. Le comharra' na crois, tlia si:in ag iarraidh 
comhnadh thri pearsanat: na Trionaid, agus ag 
ra ; An ainm an Athar, agus a' Mhic, agus a' 
Spioraid Naoimli. 

C. Ce mar a bheir comharra' na crois, daon- 
daehd agus bas ar Slanair 'nar cuimhne ? 

F. Mur a dh'fhu.ilig e bas air a chrois. ann 
; nn cojunn dhaonda. mar sin bheir comharra' ua 
prois gu cuimhne an deud.'i ehriosduidh, adhaon- 
dachd airus a bh is. 

('. C'aite a blieil na fijr chriosd'ueati ri 
Ìrhaotinn ? 

F. 'Sau Eaglais f hirinneach na h-aonar. 



20 



SUIM ÀN 



f. LEASAN. 

MiCn Eaglais fhirinneach. 

C. C'iod a tha thu tuigsinn leis an Eaglais f hir- 
inntaeh? 

F. Co thional nan creideach uile, a tha le'm 
baistearlh, ag aideachadh an aon chreideamh, a 
a partuchadh dhe na h aon sactamaidean, agus 
air an riaghladh le'm buachaUean dligheach, fo'n 
aon cheaunard f hollaiseach air talamh. 

C. C'ainm a their thu ris an Eaglais fhirin- 
neach ? 

F. An EaglaisNaomh Chaitliceach. (Chreud.) 

C. A bheil Eaglais fhirinneach sa' bith eile 
ann, a thuilleadh air an Eaglais Naomh Chaitli- 
cich ? 

F. Cha 'n 'eil ; mar nach 'eil ann, acli an aon 
Tigheania, an aon chreideamh. an aon bhaisieadh, 
an aon Dia, agus Aihair gach uile, mar sin, cha'n 
'eil ann ach an aon Eaglais f hirinneach. — (Ephes. 
iv.) 

C. A bheil mar f hiachahh air na h-uile a bhi 
dhe 'n Eagiais f hirinneach ? 

F. Tha ; o nach 'eil sabhaladh ach innte. — 
(Gniò. ii: Lucasx ; Eoin x ; Mata. xviii.) 

C. An coisinn ionracas beatha, agus dea' oibri- 
chean sabhaladh siorruidh do dhuine, a dh' aon 
Eaglais nan creideamh da'm bi e? 

F. Cha choisinn ; mur bith a dhea' oibrichean 
a reìr creideamh, a tha 'g oibreachadh le carran- 
tachd.—{Ga\a. v. 6.) 

C. C'arson a dh' f heumas creideamh a bhi 'n 
cois ar dea' oibrichean ? 

F. A chionn gu bheil a Sgriobtar ?g ra, nach 
urrainn duinn Dia riarachidh guhi chreid- 
enmh ; agus esm nach creid theid a dhiteadh. — 
(Eabh xi. 6 ; Marc. xxi. 16.) 

C. A sabhail creideamh gu'n oibrichean sinn ? 

F. Cha »habhail ; oir mar tha 'n corp marbh 




TEAGAISG CHRIOSD. 21 

as aonais a' Spioraid, mar sin, tha creià 7 eamh 
m irbh gu'n obair. — (Seumas ii. 26.) 

C. A feum carrantaehd a bhi 'n cois ar d'ea' 

oibrichean ? 

F. Feumaidh ; tha Naomh Pol ag ra, gea'à 
bheirinn mo cJmid 'uUe do ni bocJidan, ajus mo\ 
'cJior'p do na lasruiche ih, m% ih% mi gun' cJvirran- 1 
iacJid agam, cJia 'n 'eil buannachd sa' bitìi dJiomJi | 
ann. — (1. Cor. xviij. 3.) I 

C. Ciod i charrantachd sin mu bheil an t-Os- 
tal Pol a labhairt ? I 

F. An gradh fior-ghlan af?us neo-chealgach 
sin, bu choir a bhi againn air Dia, a bbeir oirnn 
a thoil a dheanamh anns gach ni, agus a bJii 
striocJidta dJia Eaglais, a dJi'aithn* e dJiuinn 
eisdeaclid. — (Mata. xviii. 17 ; Lucas x. 16.) 

C. A bheil comharran sam bith air an Eaglais 
leis an aithnear i ? 

F. Tha ; ceitheir chomharran : tha i na h-aon 
Eaglais, tha i na naomh Eaglais, tha i Caitliceach 
agus Ostalacli. 

C. Ce mar a tha'n Eaglais na h-aon ? 
F. Le bhi na h-aon chomunn agus 'na Ji-aon 
treud.fo ghluasad an aon Spioraid, agus fo'n aon 
cJieann ird losa Criosd, a tJia riagJiladìi na Ji- 
Eagltis uile. — (Ephes. i agus iv.) 

C. Ciod eile anns a bheil an Eaglais na h-aon ? 
F. Le cuid cloinne a bhi creidsinn 'òan aon 
teagasg, agabhail ris na h-aon sacramaidean 'san 
aon iobairt, agus fo'n aon cheannard f hoillaiseach 
air talamh. 

C. Ce mar a tha i na naomh Eagìais ? 
F. Tha i naomh 'na ceannard Iosa Criosd ; 
naomh 'na teagasg agus 'na sacramaidean, agus 
naomh 'an caithe-beatha roinn mhor dhe luchd 
leanmhuinn. 

C. Ce mar a tha'u Eaglais Caitliceach ? 
F. A chionn gu'n robh i ann o linn Chriosd, 
agus gu mair i gu crioch an t-saoghail, agus gu'm 



SUIM AN 



bi i air fk eraobh-sgaoileadh a' measg uile riogh 
achdany an domhain. — (Mata xxvni. ngus Rom. x. 

C. fie mar a tha 'n E v^lais Òstalach ? 

F.' A chionn gu'n steidhich Crio<d i air na Ii 
ost/aiÌ, agus gu'n robh i air a riaghlidh leo-san 
a^|/is leis an fheadhainn sin, a thainig gu dligh 
i^ach nan aite ; agns a chionti nach d > sguir, a^ v 
nach sguir i. a theagaso na firinn sin a fhuair < 
uutha-san. — (Ephes. ii. 2D.) 

XT. LEASAX. 

An tuille idh mu'n Eagl ns. 

C. C'arson a their thu gu bheil an Eaglai? 
Il)'iian»ch ? 

F. A chionn gu'r e easbuig na Roimhe a ceann 
ard follaiseach air talamh ; aj*us gu'r aiiu 'sai 
Roimhe a shuidhich Xaomh Peadar, a chathai 
ostalach an toiseach. 

C. Co e ceannard follaiseach na h-eaglais? 

F. A-n Papa, fear-ionaid Chriosd air talamh 
agus ard-ch'-aunard na h-eagiais. 

C. Co a fear-ionaid atn papa mar cheannard n> 
h-eaglais ? 

F. Tha e na f hear-ionaid "Naomh, Pheadait 
prionns' nan ostal, fear-ionaid ChnVsd air talamh 
agus ciad Phapa agus easbuig na Roimhe. 

C. C'uin a fhuair .Naomh Peadar a bhi 'ni 
Phana. no na cheannard air an eaglais? 
^ F. Fhuair e gu h-araid e 'nuair a thuirt Criosr 
ìis; R'd'thnsi Pe d r. agus air a. charruig s. 
toff lidh mi.se wt' etgl is ; ngns bheir mi d'iu 
iuchra'c/ie nrioghachd neamh ! Beiihrich m 
u in, be dhaich mo ch lurich. — (Mata xvi. ; Eoin 
xxt.) 

C. Ciod a tba na briathran so a dearbhadh? 

F. Gu'u d'ihug Cri)sd d ) Nionh Pheadar, 
a<zus dhaibh-san a thigeadh gu dligheach 'naaite, 
curam a threud uile ; se sin, eaglais uile eadar 
luchd-teagaisg agus shluagh. 



TEAGAISG CHIUOSD. 



23 



C. Co iadsan a tlia 'n aite nan ostal eile ? 
F. Easfouigean na h-fìiglais Naomh Caitlicich. 
C. An d'Lt eid au Eaglais a mearachd na teag- 
as<r ? 

F. Cha d'theid ; a chionti gun' gheall Criosd 
d<> bhuachailean na h-eaglais. gum biodk e fhein 
m i'dle riii a h-vile I ttk i gu deireu.dk an t-suogk- 
ail — (Mata xxiii. 2.).) 

C. ìfarson a gheall Criosd a bhì daonnan 
maille ri E tgl.iis ? 

F. L os gu'm faodadh e fheìn, le bhi gi stiur- 
adn 's ga teagasg le Spioraid beannaichte, sluagh 
gach tir agus limi a thoirt a nigh d'a h-ionnsuidh. 

C. Ciod tuilleadh agheall Crios 1 dha E iglais ? 

F. Nach faigkeadk geatan ifrioiui buaidk oirre. 
— (Mata xvi. 18.) 

C. Ciod an tui'leadh buannachd a th'ann duinn, 
a bhi 'san Eiglais fhirinneach? 

F. Gheibh sinn innte creideamh fallain, maille 
ri co-chomuun na nacxmh agus mathauas pheae- 
annan. — (Chreufl) 

C. Ciod a tha ihu tuigsinn le mathanas j)heac- 
annan ? 

F. Gu'n d' fhag Criosd aig bmchailean ni h- 
Eaglais, comus peacann.m a mhuthudh. — (Eoin 
xx. 23. 

XII. LEASAN. 

21u > n Pheucadh. 
C. Ciod e'm peacadh ? 

F. Gaeh uile smaointein. fbacal, gbniomh, no 
dheannad 'an aghaidh toil De. 

C. Ciod e peac.i' bais ? 

F. Cionta throm 'au agbaidh lagh Dhe. 

C. C'a'rson a theirar peaca' bais ris ? 

F. Achionn gu bheil e tcirt bas do'n anam, le 
f^adach nan gras, a bha ga bheathachadh. 

C. A bheil peaca' sola a fuadach ghrasan De 
o'ìi anara, agus a toilltein peanas siorruidh ? 



24 



SUIM AN 



F. Cha'n 'eil ; ach tha e dianamh dolaidh air 
an anam, agus ga chuir 'an cunnart peaca' baia ; 
agus tha sgriobtar ag ra, esan a ehuirtas suarach 
nichean beaga, tuitidh e lion beag as beag. — Ec- 
cles. xi. xi,) 

C. Ciod a' seoraa grais, a tha'm peaca' bais a 
fuadach as an anam ? 

F. An gras sin a tha naomhachadh an anama 
agus ga fhagail taitueach le Dia. 

C. Ciod a tha thu tuigsinn le gras ? 

F. Tiodhlac os cionn nadair, a dh' orduich Dia 
air son naOmhachadh an anama, agus gu uidh- 
eamachadh air son fhlathanais. 

C. A bheil grasan riatanach gu sabhaladh ? 

F. Tha ; tha Criosd ag ra, As m'aoitais-sa cha'n 
urrainn duibh ni sam biiìi a dheanumh. — Eoin. 
x. 5. 

C. A bheil e na chall mor tuiteam ann am 
peaca' bais ? 

F. Tha ; se mi-fhortan a's moa'surrainn eiridh 
dhuinn. 

C. Ciod a th'againn ri dheanamh, 'nuair a thuit- 
eas sinn 'am peàca' bais ? 

F. Aithreachas firinneach a ghabhail, agus 
faosid a dheanamh gu'n dail. 

C. C'arson bu choir dhuinnfaosid a dheanamh 
gu'n dail, 'an deigh dhuinn tuiteam 'am peaca' 
bais ? 

F. Los gu faìghamid air ais cairdeas De, agus ; 
gu bhi daonnan uidlieamaichte air chionn a bhais. 

C. Choid bu choir dhuirin a dheanamh, an 
deigh dhuinn tuiteam 'am ])eaca' bais, mur a 
h urrainn duinn ruighinn air faosid ? 

F. Feumaidh' sinn sinn fhein a ghluasad gu 
aithreachas firinneach, agus faosid a dheanamh 
aig a chiad chothrom. 

C. Ce mar a ni sinn gniomh "aithreachais ? 

F. O mo Dhia ! 'S duillich leam o ghrunnd 
mo chtidhe, gun' chuir mi mi-thlachd ort lem' 



TEAGAISG CHRIOSD. 



25 



pheacannan. Tha mi toirt grain daibh o m' uile 
chridhe, a chionn gu bheil iad mi-thaitneach leat- 
sa ; agus a cuir romham le cornhnadh do ghrais, 
gu'n seachainn mi iad as a so suas, agus gu'n 
leasaich nii mo bheotha. 

C. An coisinn aithreachas firinneach cairdeas 
De dhujnn, mur urrainn duinn faosid a dheanamh? 

F. Coisnidh ; agus 'se an aon mheadhain a 
th'againn gu cairdeas De f haotinn air ais, mur 
'eil e nar comas faosid a dheanamh. 

C. Ciod a tha riatariach gus ar n'aithreachas a 
bhi iomlaiìi ? 

F. Bron firrinneach airson ar peacannan, a 
chionn gu bheil iad mi-thaitneach le Dia, a tha 
cho muth Unnfheùi, tnaille ri run laidir nach tuit 
sinn 'ga pheacadh tuilleadh ; dioladh airson ar 
peacannan, agus a dhol go'r n' eisdeachd cho 
luath 'sa dh'fhaodas sinn. 

C. Co lion freumh peaca' bais ann? 

F. Seachd; Uaill, Sannt, Druis, Craos, Fearg, 
Fartnad, agus Leisg. 

C. C'aite an d'theid iadsan a gheibh bas, ann 
a' staid ])eacai' bais ? 

F. Do dh' ifrionn gu siorruidh. 

C. C'aite an d'theid iadsan a gheibh bas 'am 
peaca' sola ? 

F. Do Phurgadair. 

XIII. LEASAN. 

ìAiCn Phurgadair. 
C. Ciod e Purgadair ? 

F. Aite, no staia peanais, a th'ann san t-saoghal 
eile far am bi cuid do dh' anaminean a fulang ri 
tim, mu'n urrainn iad a dlioì do fhlathanas. — 
(Mata xii. 32.) 

C. A bheil feadhainn sam bith eile, a dol do 
jphurgadair, ach iadsan a tha fagail na beath-sa, 
liiann a' staid peaca' sola. 

F. Tha ; iadsar. uile a tha fagail na beath-sa, 



25 



SUIM AN 



's nach d'rinn lan-dhioladh do cheartas De, air 
son am peaeannan bais. 

C. 'Nuair a tha Dia mathadh a pheacaidh bhais 
n t'haobh a chionta, agus a pheanais shiorruidh a 
tha e toilltein, a bheil e 'g agairt peanas aimsireìl 
air a shon ? 

F. Tha ; gle thric, agus air son ar math, gus 
„ ar cumail o thuiteam 'sa pheaeadh a rithisd ; a^us 
gus an diolamid dtia cheartas agus dha mliathas. 
(Aireaiìih xiv. 2 ; Rigb xii.) 

C. An d'ilioir ar h'urnuighean 'sar n'oibriphean 
matha furtachd do na h-anamainean, a tha fulang 
'um pian phurgadair ? 

F. Bheir ; air dhaibh a bhi 'nan clann De, 
ogus f'hathasd natn buill do'n Eaglais, tba iad a 
partuchadh anu an co-chomunn r.a' naomh. agus 
tha Sgriobtar ag ra. gu bheil e ha chleichdidh 
naomi agns turbhich, guidhe air son na mtrbh, 
a los giì'm fuijheudh i >d j'ausjludh o'm peucun- 
nia. — (Maeca. xxii. 46.) 

C. Ciod e co-chomu nn na' naomh ? 

F. Gii bheiJ na naoimh air neamh. na creidich 
air thalanih, 's na h-anamainean a tlia'in purga- 
dair, 'an co-cliomunu ri cheile anns na li-uile ni 
math ; se siu ri ghra, gu bliei l ua naoimh air 
neamh a,cuideachadh leis na creidich air thalamh, 
's na crei iich air talamli a cuideacliadli leis na 
h-ajvamaineari a tha'm purgadair, le'n urnuigheau 
's le'n oibrichean matha, 's gu li-araid le iot)liairt 
na h-ÀifVionn. 

C. A foghainn gu bhi sabhailte gu'm buin sinn 
do'n Eaglais fhirmneach ? 

F. Cha'n f hoghainn ; feumtidh sìnn an t-olc 
a she ichii idh 's i m tth a dhe tuumh. — (Peadar iii.) 

C. Ciod a tW agnm ri dhetnumh guirìamm 
a shtb'mUdh ?— (Mata xix. 16.) 

F. Tha Criòsd ag ra, m i's aìll le tt a. bhi sab- 
hailte, cum na faiuteun. — (Mata xix. 17.) 



TEAGAISG CHKTOSD. 



27 



C. Ciorl na faintean a th' agam ri chumail ? 
F. Deich faintean ])e. 

XIV. LEASAN". 

Ma n% Deich Fuintean. 
C. Abair deich fairìtain De ? 

1. — S'mise an Tighearua do Dhia, a thug a 
mach a talamli ua h-Eipheit thu 's a \\^\\ na 
daorsa ; na biodh Diathan eile agad 'nam f hiarìuis ; 
na dian dhut f'hein dvalhh no coltas aon ni tha 
shuas aif neamh. na bbos air an talatnh, no 'sna 
h- uisgeachan fo'n talamh. Na lub 'sna dian 
spirl)heis d'aibjh, oir as mise an Tighearna do 
Dhia. neart'or agus eud'or, a dh'agras encoir nan 
aithrichean air a chloinn, gu ruig an treas' 'san 
ceathramh glun ginealaidh do'n fheadhairìn a 
bheir fuath dhomh, agus a ni trocair air na 
miltean do'n fheadhainu a bh^ir gaol domh, 'ssa 
chumas m'f haintean. 

2. — Na d'thoir ainm an Tighearna do Dhia 'an 
diam.han.as, a chionu cha mheas an Tighearua esan 
neo-chiontach a bheir ainm an diamhanas. 

3. — Cui nhnich latha na S.ibaid a chumail 
naomh : Ann a 'sia latha ni thu i-onair a's t-uile 
ghniomh, ach air au t-sea"hda' l.ttha tha S.ibahl 
an Tignearna do Dhia , na dian obair sam bith 
air an latha sin, thu fheiu no do mhac, no do 
nighean, do sheirbheiseaeh, n<~> do bhan-sheirbh- 
eixach, do dharnh no t-asal, no aon ni tha 'n 
taobli a stigh dha d' gheatan : oir as ann 'an sia 
latha a chnithaich Dia neamh agus talamh, an 
f hairge's gach ni a th' annta ; agus air au t- 
seachda' latha ghabh e tamh : uitne sin bbeaun- 
aicli an Tighearna latha ua Sabaid agus naomh- 
aich e e. 

4. — Thoir onair dha t-athair, agus dha d'mha- 
thair,* los gu'm biodh do laitheau buan air uu 
talamh, a bheir an Tighearna do Duiu dhut. 

5. — Na dian marbhadh. 



28 



SUIM AN 



6. — Na dian adhaltras. 

7. — Na dian goid. 

8. — Na tog fiannis bhreige 'an aghaidh do 
chomhearsnaich. 

9. — Na sanntaich dhut f hein bean do chomh- 
earsnaich. 

10. — Na sanntaich dhut f hein cuid do chomh- 
earsnaich. — (Exo. 20.) 

C. A bheil e riatanach na fainteah uile a chu- 
mail ? 

F. Tha Sgriobtar ag ra, Ge be sam bith a 
bhristeas air aon diu', bithidh e ciontach 'san 
iomlan ; se sin, ged' chumadh e cach uile, cha 
bhi buannachd dha ann gu shabhaladh. — (Seumas 
ii. 10.) 

C. Ciod i chiad f hainte gu h-athghearr ? 

F. S'mise an Tighearna do Dhia, na biodh 
Diathan eile agad 'nam' f hiannis. 

C. Ciod a tha chiad f hainte ag iarraidh ? 

F. Aoradh a thoirt do dh'aon Dia, agus dha- 
son na aonar. 

C. Ce mar a bheir sinn aoradh do Dhia ? 

F- Le creideamh, dochas, agus carrantachd, ie 
urnuigh agus le iobairt. 

C. Ciod e creideamh ? 

F. Subhailc dhiadhaidh leis an creid sinn gu 
daiugean gach ni thaisbein Dia. 

C. Ce mar a bhios sinn cinnteach 'de thais- 
bein Dia ? 

F. Le teisteanas na h-eaglais, o na si steidh 
agus carruìg nafirinn. — (Tim. iii. 13.) 

C. C'arson a chreideas sinn gach ni thaisbeia 
Dia? 

F. A chionn gu'r esan an f hior fhirinn, nach 
urrainn niealladh, no bhi air a mhealladh. 
C. Ciod e dochas ? 

F. Subhailc dhiadhaidh leis am bi earbsa laid- 
ir againn,.gu' faigh sinn a bheatha shiormidh, 
agus na meadhainean a choisneas dhuinn i. 



TEAGAISG CHRIOSD. 



29 



C. C'arson a chuireas sinn ar dochas ann an 
Dia? 

F. A chionn gu bheil e uile-chumhachdach, 
uile-mhathasach, agus uile-throcaireach ; agus a 
chionn gu bheil e fìrinneach 'na f hacal, agus gun' 
gheall e gach uile ghrasan, eaclhon, neamh fhein, 
tro Iosa Griosd, dhaibh-san a chumas fhaintean. 

C. Ciod e carrantaohd ? 

F. Subhailc dhiadhaidh leis an d'thoir sinn 
gaol do Dhia, os cionn gach ni, agus d'ar comh- 
earsnach mar dhuinn f hein. 

C. C'arson a tha e mar f hiachabh oirnn gaol 
a thoirt do Dhia os cionn gach ni ? 

F. A chioim gu'r e Dia 'na aonar, a tha uile- 
mhath agus coimhlionta. 

C. Ce mar a bheir sinn gaol do Dhia os cionn 
gach ni ? 

F. A ghradhachadh os ar cionn f hein, 's gach 
ni eile, agus a bhi daonnan ullamh, gus gach ni 
a's luach'ora leinn a threigsinn, na's luaithe na 
chuireadh sin mi-thlachd airsan. 

C, An coir dhuinn gniomh creideamh, dochais, 
agus carrantachd a ghra tric ? 

F. 'S coir ; agus gu h-araid, 'nuair a thig sinn 
gu aois reusain, 's aig uair a bhais ; cuideachd, 
'nuair a bhios sinn 'an cunnart peacaidh, agus 
ga'r n'uidheamachadh fhein airson na sacram- 
aidean. 

XV. LEASAN. 

MxCn Chiad Fhainte. 

I C. Ciod a tha chiad fhainte bacail ? 
] F. Gach peacadh a tha 'n aghaidh creideamh, 
dochais, agus carrantachd, 's gach dleasnas eile 
la bhuineas da'r creideamh. 

C. Ce mar a pheacaicheas sinn 'an aghaidh ar 
ar creideamh ? 
F. Le neo-shuim, le cion creideamh, agua le 
i' 1 ! eiseimeil. 



SUIM AN 



C. Co iadsan a tha nen-shuimeil 'nan creid- . 
eamli ? 

F. ladsan a tha deanamh dearmad air an a 
teagasg-Chriosd, agus air an dleasnas-Chriosd. 

C. Co iadsan nach 'eil a geilleadh dou' chreid- |, 
eamh ? 

F. ladsan a tha do chreid'nean mearachdach, | 
a^us ana-ciiosd'nean. 

C. Co iadsan a tha eiseimeileach 'nan creid- ( 
eamh ? 

F. Iadsan a tha o'n letli a mach, ie'm facal, no 
le'n gniomh, ag aicheadh a chreideamh a th' aca ' 
'nan cridhe. 

C. A faod iad so duil a hhi aca. gu'n coisinn 
iad an sai>haladh f had s'a hliios ian 'san staid sin. M 

F. Cha'n fhaod ; tha Criosd aj; ra, Co arb tì 
a d i' aic 'ieas m'se u 1 Ji tiiuis d.'taoine, aichea* m 'se p 
es ui u' jì *nuis 111' At.tar a ta air neamì. — (Mata 
x. 23.) ^ U 

C. Cuin gu h-araid, a tha e mar fhiachahh 1 
oirun ar creideamh a t haisbeineadh ? p ( 

F. Clio tric s'a dh'iarras onair i)he, ar math ] 
spioradail thein, no fenm an athanaich sin f>irnn. y 
Tha Criosd ag ra, Co a/r btì a doaid'c'ieis ^ 
mìse u'Ji iiiu s d'iao 'ne, uid'cìt' m 'se es ni u'Ji in- t | 
u s ìn'Atiur a t 1 air uenn'i. — (\Iata. x. 23.) 

C. A hheil neacli air sli^he an t-sahh daidh, a ) 
thacreidsinn 'san eaglais, agus a their'na chiidhe 
gu'm buiu e dhi, ach a tha le uaill, eiseimeil, no [ 
beacnd sanghalta ag aiciiea' nach buin, 110 nach p 
'eil a deanamh mar tha i t'-agisg dha. | j 

F. Cha '11 'eil ; thi Naornh Pol ag ra, (Tia (j 
'nj uojftuifiii creids 11.11 'mr tsr.die </ti b'ti s tb- jj, 
huil/.e, ac't J'eumadt Siiut aide AC.'tud.t le'r beoiL p 
— (llom. x. 10.) m 

C. Ciod tna 'n t-Ostal Pol ag ra, mu dheigbein j til > 
na feadunach sin a thuiteas air falbh o'n chreid>i | 011 
eamh ? ; Jj iis 

1<\ Gu bheil e neo«chomasach dhaibh a bhi air 



TEAGAISG CHIilOSXX. 



Sl 



an ath-nuadhaehadh a rithisd gu aithreachas ; se 
8Ìn, gu'm bi e anabharrach duillich dhaibli an t» 
aithreachas a ghabhail. 

C. C'arson a bhiop e cho duillich dhaibh so an 
t-aithieachus a dheanamh ? 

F. A dhionn le'n uiiteam. tha iad i ceusid^i 
Mkic I)e ns ur, agvs a f'anaid air. — Eabh. vi. 6. 

C. Ciod iad nu peucunnuii a iha'n agha.idh 
f ochais ? 

F. An-dochas, agus danadas air trocair Dhe. 
! C. Ciod e an-dochas ? 

F. Teagamh a chuir'an trocair Dhe. 

(\ Ciod e danadas air trocair Dhe? 

F. Dochas amaideach ri sabhaiadh, as aonais 
na meadhainean a clioisneas e. 

C. Ce mar.a pheacaicheas neach 'an aghaidh 
gaol De ? 

F. Leis na h-uile peacadh,ach gu h-araid peaca' 
bais. 

C. Ce mar a pheacaicheas neach 'an aghaidh 
gaol a chomhearsnaich ? 

F. Le dolaMh a dheanamh air 'an doìgh sam 
foith, agus gun' a chuideachadh an eigin spior- 
adail no chorporra du'in bi e, 'nuair a bhios sìu 'na 
chomas. 

XVI. LEASAN. 

An tuillexd'i mun' Cuiad Fhainte. 

C. Ciod tuilleadh a tha chiad f hainte bacail ? 

F. An ouair bhuineas dj Diiia na aonar, a 
thoir do threutair sam bith. 

C. A bheilas a bacail dhuinn onair a thoirt do 
Tia naoimh ? 

F. Cha 'n 'eil ; mur d'thoir sinn d'aibh ach an 
on nr sin, a tha dliglieach dhaibh mar sht-irhheis- 
jich 's mar rnhuinntir dhileas J)e, agus tnu'r d' 
thoir siun d'aibh au ard-onair sin, a bhuineas do 
Dii a na aonar. 

. U, Ciod an dealaehadk a ijba Caitlicich a cuir 



32 



SUIM AN 



eadar an onair a tha iad a toirt do Dhia, agus 
do na naoimh, 'nuair a bhios iad ag umuigh ri 
Dia a agus ris na naoimh ? 

F. Air Dia tha iad ag iarraidh ghrasan agus 
trocair, air na naoiinh cuideachadh an eadar- 
ghuidhe.— -(Job xii. 12.) 

C. A bheil e ceadaichte dhuinn sinn fhein 
earbsa ris na naoimh, agus an eadar-ghuidhe 
iarraidh ? 

F. Tha ; mar a tha e* freagarrach, agus na 
chleachdacìh math, urnuigh ar co-chreutairean 
iarraidh air talamh, agus guidhe air an son. — 
(Thes. v. 25 ;,Seumas v. 36.) 

C. C'arson a bhios na Caitlicich a lubadh an 
glun, do dhealbhan Chriosd agus na naomh ? 

F. Gu onair a thoirt do Chriosd agus da naoi- 
mh, a bheir an dealbhan 'nan cuirnhne.-~(Exo. 
xxv.) 

C. A bheil e ceadaichte onair a thoirt do 
dhealbh a cheusaidh, agus do dhealbhan Chriosd 
agus na naomh ? 

F. Tha ; a chionn gu'm buin iad do Chrìosd 
agus da naoimh, air dhaibh a bhi 'nan samhla 's 
nan cuirnhueachanorra. — (Gnio.xix. 12; Mataix.) 

C. C'arson a bhios na Caitlicich a toirt onair 
do dh'f huigheal* na naomh ? 

F. A chionn gu'n robh an coluinnean 'nan 
teampuill aig a' Spioraid Naomh, agus air an 
latha fo dlieireadh gu' faigh iad gloir agus onair 
a mhaireas gu siorruidh. 

C. A faod sinn mar sin, urnuigh dheanamh ri 
dealbh a cheusaidh, no ri dealbhan agus fuigheall 
na naomh ? 

F. Cha'n fhaod ; a chionn cha 'n 'eil beatha, 
comas, na faireachadh aca gus ar cuideachadh. 

C. C'arson ma ta, a bhios sinn ag urnuigh 'nan 
lathair ? 



TEAGAISG CKRIOSD. 



F. A chionn gu'n d'thoir iad brosnachadh dha 
'r n' urnuigh le dea' smaointeina.n a dhusgadh 
'nar cridheachan, agus ìe Cri'osd agus a naoimh 
a thoirt 'nar cuimhne ; tha iad cuideachd a toirt 
misneaeh dhuinn gu imeachd 'nan ceumanan 
fhein.— (Exo. xxv. 18; Eoin iii. 14.) 

C. Nach 'eii a chiad fhainte a bacail dealbhan 
a dheanamh ? 

F. Cha 'n 'eil ; se tha i bacail Diathan a dhean- 
amh dhiu', agusaoradh a's seirbheis a thoirtdinbhp 
mar a ni ua pagnnaich. 

C. A bheil a chiad fhainte a baeail ni sambith 
eile? 

F. Tha ; buidseachd, eolasan, giseagan, innse- 
foitain, a toirt brigh a' bruadair, agus gach com- 
unn do'n t-seorsa sin ris ari aibheister. 

XVII. LEASAX. 
'MiCn Darn 1 , an Treas, agus an CeathramTi Faìnie. 

C. Abair an darna fainte? 

F. Na d'thoir ainra an Tighearna do Dhia \m 
pamhanaR. 

C. Ciod a tha'n. darna fainte ag iarraidh ? 

F. Labhairt le urram mu Dhia, a naoimh agus 
aluchd seirbheis, mu chreideamh agus a chleachd- 
nan, 's gach ni eile a bhuinèas do sheirbheis De. 

C. Ciod tuilleadh a tha 'u darna fainte ag iar- 
raid'n ? 

F. Sinn a chumail ar mionnan 's ar boidean 
laghail. 

C, Ciod tha 'n darna fainte a bacail ? 

F. Gach seorsa mhionnan breige, obuinn, mi 
cheart agus mi-riatanach ; mar, an ceudna, spèir- 
eadh, mollachdan, guidheachan, biaishheum, agus 
gàch cainnt mhi-naomh. — (Mata v. 35 ; Seumas 
v. 12.) 

1 C. Abheil mionnan ceadaichte air amsam bith? 
i F. Tha; 'nuair a tha onair Diie, ar matb fhein, 



$4 MVIH AS? 

Ciod a tha thu tuigsinn le mionnan eujeora? 

*h? 

F. Mionnan a tha docharrach do Dhia, dhuinn 
|hein, no d'on atharrach. 

C. A bheil a mar f hiachabh air neach a mhion- 
nan eucorach a chumail ? 

F. Cha 'n 'eil ; bhiodh e peacach a toirt, agug 
bhiodh e mar an ceudna, peacach a cumail. 

C. A bheil e mar fhiachabh air neach amhion? 
nan laghail a chumail ? 

F. Tha ; agus bhiodh e na mhionnan-eithicl] 
bristeadh oirie. 

C. Ciod e mionnan-eithich ? 

F. Bristeadh air mionnan laghaìl, no mionnai 
eucorach a thoirt. 

C. A bheil mio.nnan-eithieh na pbeacadh trom 

F. Tha ; anabarrach p.eaeaeh. 

C. Abair an treas fuiute gu* h-athghearr. 

J\ pulmh.nich latha na Sabaid a chumail nt 
omh. 

C. Ciod tha'n treas fainte ag iarraidh ? 

F. An Donach a eh.uir seachad ann ad urnuig' 
san dleasnasan creideamh. 

C. Ciod an doigh anns am bu ehoir dhuinn i 
Donach a chumail ? 

F. Aifrionn eisdeaehd }e srabhadh, freasdal i 
jirnuigh f heasgair, a leughadh Jeabhraichean m|*>glì 
tha, agus Corp an Tighearna a ghlacail. 

C. A fodhainn gus an Donach a chum 
naomh Aifrionn eisdeachd ? 

F. Cha'n f hodhainn ; gu'n urnuigh a's oibric 
ean matha eile. 



C. 
F, 

fo'n ci 

m è 
Ti.11, 
C.( 

;D 

FJ 



C. Ciocl na h-oibrichean as freagarraich air 
Donach ? 

F. Oibrichean spioradail agus cborporra 
trocair, agus gu h-araid, an t-aineolach a she 
adh air slighe an t-sabhalaidh, le'jt comhairle l 
le'r bambla. — (Daniel xiii. 3.) 

C. Ciod tha'n treas fainte a bacdl ? 



i 

ilfcd 
hti. 
U 

1% 
mif 



Hì 
I 



Ì?EAÒAI$6 CHRIOSfc. U 



W. Na h-uile obair mhi-riatanach, agus gach ni 
eile a bhacas ar serbheis do Dhia, 's ar n' onair 
do'n latha. 

C. A bheil peacadh an Donaich na's truime na 
fìeàcadh latha eiie ? . 
F. Gu cirìritèach tha. 
C. Abair an ceathramh fainte ? 

Tholr ontiir dha t-athair, agus dha d'mhath- 



F. 
r. 
C. 
F. 



Ciod tha' n ceathra' fainte ag iarraidh ? 
Gaol, onair, agus umhlachd à thoirt d'ar pa- 
rantan, a's dhaibh-san aig a bheil uachd^ranachd 
^oirnn. — (Colos. iii. 20.) 

C. Ciod tha 'n ceathra' fainte a bacail ? 
F. À bhi taireil, diorrasach, droch-mheineach, 
agus neo-shriochdta do pharantan a's dhaibh-san 
a, bhios os-ar cionn. 

C. Ciod e dleasnas araid pharantan ? 
F. An slioehd a thogail suas, iadsan 's na bheìl 
b'n curam, a theagasg 'an gaol 'san eagal De, 's 
ach eolas a thoirt daibh air slighe f hlathanais.— - 
Tim. v. 8.) 

C. Ciod e'n duais araid, a tha Dia gealltainn dct 
hlann dhieasnach ? 
F. Saoghal fada 's dea' bheathà, eadhon, 'san 
saoghal-sa f hein. 

C. Ciod e dleasnas iochd'rain do dh' uachdrain ? 
F. A bhi striochdta dhaibh le anair agus le 
mhlachd, cha , n ann le eagal, ach le dea' chogais 
r se sin toil De.— (Rom. xviii.) 
C. A bheii a' Sgriobtar a cuir dleasnas sani 
ith eile, mu choinneamh iochd'rain ? 
F. Tha j urnuigh a dheanamh air son an righ, 
s air an son-san uile, a tha ann an driachd 
arda, los gu'm biodh beatha shitheil agus shoc* 
ch againn. — (Tim. iii.) 

C. A bheil e peacach o'uir *an aghaidh luchd* 
aghlaidh. na tire, no labhairt ie guaraehas 
»pa? 



26" 8OTM Atf 

F. Tha ; a chionn tha 'n t-Ostal Pol ag 

Biodh gach neach umhailt do na cumJiachdan 
airde ; esan a cJiuireas an agJiaidha cJmmJiacìid 
iìia e cuir an agJiaidk ordugJi DJie ; agus esan 
cJiuireas 'a?i agliaidh, tJia e cosnadJi ditead.ì dJi 
fJiein. — (Rom. xiii.) 

C. Ciod e dleasnas mhaighstirean ri'n seirbheis 
ich, a's riu'-san a bhios fo'n curam ? 

F. An treoireachadh gu l)ia»le'n • comhairle 
agus le'n samhla ; iad a dh'fhaicinn gu'm bitl 
iad cuimhneach air an dleasnas mar chrio&d'nean 
a bhi ceart agus iochd 'or riiitha, agus an eronach 
adh 'san comhahleachadh, 'nuair a theid iad 
an rathad. 

C. Ciod tha Naomh Pol ag ra, ri maighstii 
ean ? 

F. A mlìaigJistirean deanamJi ri'r seirbJieisit 
&' Tii sin a tJia ceart agus freagarracJi, airftos 
bhi agaibh gu bJieìl agaibh fJiein maigJisicir 
neamh. — (Colos. iv. 1.) 

C. Ciod e dleasnas sheirbheisach da maighst 
ean ? 

F. A bhi modhail. umhailt, agus dileas dhaiì 
dichiollach na' seirbheis, agus gu'n chall s 
b'ith a leigeadh da n' ionnsuidh. — (Ephes. 
and Col. iii.) 

XVIII. LEASAN. 
Nri'n CJtuiga\ an t-Siatha? an t-SeacJida\ at 
an i-OcìidxmJi Taìnte. 

C. Abair an cuiga' fainte ? 

F. Na dian marbhadh. 

C. Ciod tha 'n cuiga' fainte a bacail ? 

F„ Mort, trod, tuusaidbau/conusachadh, fez 
gamhìas, agu.s diughaìtas. 

C. Ciod tuilleadh tha 'u cuiga fainta a baca 

F. Cainnt dhocharrach, sgaineal no dr 
shaviihla. asrus eu'n mhathanas iarraidh orra- 



TEAGAISO chmosd. 



$1 



C. Abair an t-siatha' fainte ? 
F. Na dian adhaltras. 
C. Ciod tha 'n t-siatha' fainte a bacail ? 
F. Eolas neo-ghlan sam bith air bean, no fear 
neach eile. 

C. Ciod tuilleadh tha 'n t-siatha' fainte a bac- 
ail? 

F. Gach sealladh, facal, no gniomh mi-bheus- 
ach, 's gach ni eiìe a tha 'an aghaidh geimn- 
'eachd. — (Colos. iii. 5.) 

C. A bheil an t-siatha' fainte a bacail orain, 
cainnt, no cluich mi-bheusach ? 

F. Tha ; agus tra e ro-pheacacli a bhi la- 
thair, no 'g eisdeachd riu. 

C. Abair an t-seachda' fainte? 
F. Na dian goid. 

C. Ciod tha'n t-seachda' fainte a bacail? 
F. Gu'n ni tam bith a thoirt, no chumail o 
neach eile,ann an doigh mhi-cheart. 

C. Ciod tuilleadh a tha 'n t-seachda' fainte bac- 
ail? 

F. Gach car as lab 'an reic 's an ceannach, *8 
j igun' choire dheanamh 'an doigh sam bith air cuid 
an atharraich. — (1 Cor. v. !().( 

C. Ciod tha 'n t-seachdu' fainte ag iarraidh ? 
F. Ar fìachan dligheach a ])haigheadh, s'a 
chuid fhein a thoirt do gach neach. 

C. Ciod a th' aca-san ri dheanamh a chumas 
cuid an atharraich 'an doigh eucorach ? 

F. A chuir air ais cho luatli 's as urrainn iad, 
agus urrad 's as urrainn iad, air neo cha nihathar 
am peacadh dhaibh. 

C. Abair an t-ochdamh fainte ? 
F. Na tog fianuis bhreige an aghaidh do 
chomhearsnaich. 

C. Ciod tha 'n t-ochda' fainte a bacail ? 
F. Gach fianuis bhreige, breth obuinn, agus 
briagan.— (Mata vii. 1.) 



C. À bhell e ceadaichte briag innse 'am fala- 
dha, no le beachd math ? 

F. Cha 'n urrainn briag sam bith a bhi laghail 
no neo-chiontach ; agus cha 'n 'eil aobhar sam 
bith, cho math 's ga'm bith e a's urrainn a leth 
sgeul a ghabhail, a chionn tha bhriag daonnan 
peacacb agus dona innte fhein. — Eoin. viii. 44.) 

C, Ciod tuilleadh tha 'n t-ochda' fainte ag iar 
raidh ? 

F. Labhairt gu ceart agus le carrantachd mu|jachi 
jfheadhainn eile, mar bu mhath leinne gu'n labh«* 
radh iadsan umaine ; agus daonnan fiannis a tho 
gail leis an f hirinn. 

C. Ciod a th' aca-san ri dheanamh, a thogas§sn)3rr 
fiannis bhreige 'an agaidh an comhearsnaich, no 
ìabhras gu h-olc uime, no laghdaicheas a chliu an 
doigh sani bith ? 

F. A chall a dheanamh suas cho luath 's as ur 
rainn iad, agus a chliu math a thoirt air ais gu'r 
dail, air neo cha d' theid am peacadh a mhathadt 
dhaibh. 



C,C 
irè 
FJ 
iài 

bsx: 
mi 
C,A 

mìiìi 



l ìi 
iuir tb 



XIX. LEARAN. 
Mu'ji Naoidha', agus an Deicliamli Faìnte. 



C. Abair a naoidha' fainte ? 

F. Na sanntaich dhut fhein bean do chomh 
earsnaich. 

C. Ciod tha naoidha' fainte a bacail ? 

F. Gach smaointein agus iarratas neo-ghlar 
agus a bhi gabhail tlachd annta. 

C. Ciod tuilleadh a tha naoidha' fainte a bacail 

F. Ceann-aobhar a pheacaidh, a' smaointei 
'san iarratas. 

C. Ciod e ceann-aobhar a pheacaidh, a' smaoii 
tein 'san iarratas ? 

F. Cainnt neo-ghlan, leabhraichean a's dea 
bhan mi-bheusach, agus gach fearas-chuideach| ft 
a bhios an aghaidh geimn'eachd. 



■ 



| Al 
\>k 
mà 
C. Cio 
t Ga< 
I ìio i 

CÌO! 



•ikcln 
ftìti 

l A»u ■ 

den 
C' Ce m 

mar < 
ìk< 
k% 
mì 



Gun' , 



TEAQAISG CHRIOSB. 



39 



C. Ciod tuilleadh a dh'fhaodar sealltainn air 
mar cheann-aobhair a pheacaidh ? 

F. A sealltainn no beantuinn ri'n fhein, no ri 
'eadhainn eile, ann a seol mi-bheusach, diamh- 
inas, droch cuideachd, craos am biadh 'san deoch, 
s gach ni eile a dhuisgeas miannan na colunn. 

C. A bheil e peacach gabhail ro' smaointeinan 
teo-ghlan, 'nuair nach 'eil beachd no iarratas aig 
teach an cuir an gniomh ? 

j F. Tha ; tha iad daonnan cunnartach, agus a 
uair tha neach a gabhail romhpa le dheoin agu.i 
gabhail tlachd annta, tha iad a trnailleadh an 
gftl nama mar ghniomh. — (Mata v. 88.) 
C. Abair an deichamh fainte. 
F. Na sanntaich dhut fhein cuid do chomh- 
irsnaich. 

C. Ciod tha'n deichamh fainte a bacail ? 
gtt'i i F. Gach sannt agus iarratas mi-laghail aìr 
hailfdd, no air buannachd ar comhearsnaich. 
Ciod e suim na'n deich faintean? 
F. Bheir thu gaol do'n Tighearna do Dhìa, U 
uile chridhe, le d' uile anam, le d' uile inntinn 
ms le d' uile neart, agus dha d' chomhearsnnch 
%r thufhein ; dian so agus bithidh d' thu sabh- 
Ue. — (Lucas x. ; Marc xii.) 
ètià C. Agus co e mo chomhearsnach ? 

F. Sluagh an t-saoghaii gu leir, eadhon, iadsan 
ha ri eueoir oirnn, no tha do chreideamh eile. 
glil«|C. Ce mar a bheir mi gaol dlia m' chomhears- 

ch mar dhomh f hein ? 
abacal F* Iha Criosd ag ra, deanadh sibhse ri cach, 
r bu mhdth leibh cach a dheanamh ribh.— 
Jcas vii. 31.) 

Ciod e 'n dleasnas araid, a tha riaghailt 
a cuir ma m' choinneamh ? 

Gun' choire a dheanamh air an atharrach, 
acal, no le gniomh, na phearsuin, na chuid, 
na chlju', duràchd math a bhi agad dha, 



naointfli 



40 atrxM as 

guidhe air a shon, agus daonnan a chuideachad 
f had sa bhios e na d' chomas. 

C. A bheil e mar f hiachabh oirnn gaol a thoi 1 fi 
da'r naimhdean ? 

F. Gu cinnteach tha ; tha Criosd ag ra, Tliu P 
aibh gaol d Cr naimkdean, deanamk mitk dkaib 
san aig a bheii fuatk oirbh, beannaichibh iads 
a tha f/a'r ììiollackadh, agits guidkibk air son 
fe idhnxck, a tha ri geur-lea'unhuimi oifblì>r~{Z: 
cas v. ; Mata v.) 

XX. LEASAN. 
Mu Fkaintein na k-Eaglais. 
C. A bheil faintean sam bith eile ann a thu 
eadh air deich faintean De ? 

F. Tha, sia ann, ris an abrar faintean na h-] 
glais. 

C. Abair sia faintean na h-eagais. 

1. — Aifrionn eisdeachd air Didonaich 's lait 
an feill. 

2. --Traisg a's catadh a chumail air laitheai 
aman orduichte. 

3. — -Faosid a dheanamh aon uair sa bhliadl 
an car as Iugh^. 

4. — Sacramaid Chuirp Chriosd a gabhail j t'ilma,- 
doigh iomchuidh, aig am na Casg, no an laolM^W'; 
stigh an am chomharraichte ; se sin, o DhiciadP laiìk 
na-iuatha gu ochd latha 'an deigh latha PÈ»»i»! 
air as Puoii. -'fPairat, 

5. t-Aii dligheadh a phaigheadh da r pearstr •Q'wiii 
eagltiis. . J^'"' 1 ' 1 ' ' 

6. — Ghm' phosadh le bainis 'sa Charghuff'iiifw'l 
'san Aidbhein, no an taòbh a stigh don' chiP'iìiidi 



ill C. 

j'ii rt 
p, 

leaii 
ÌCi 
II 
iflais, 

311 f; 

F.Gu 



llioii'! il 
e 1 
I? 
?.far 
t Ciud 
ii ? 

ÌH 



ramh cheum caird»as, 110 tha air a bhacaiJ 
an eaglais, no an uaigneas. 

C. Cioi e ar dleasnas araid air Didonaic 
laithean feili ? 

F. Aifrionn eisdeachd le erabhadh, ngus 



; »i dio 

iflllì't; 

^ach doigh eile an curnail naomlì. l l '^"ar>3 

"'ifuirea 



II" 

|c. C 

. fk 



TJ5AGAISG CmilOSD.. 



41 



I C. A bheil e na pheaca' bais fuireach as an 
ìfrionn air Didonaich Vair laithean feill ? 

F. Tha, ma ghabhas e leasachadh ; agus tha 
irantan agus gach feadhainn aig a bheil sluàgh 
*n curam, a peacachadh gu trom ma bhacas iad 
l'n reusan, an cuid cloinne agus na bhios fo'n 
tram, aifrionn eisdeachd nir Didonaich 's air 

S fithean feill. — ('ì'hes. iii. 4, 24.) 

G. Ciod a tha thu tuigsinn le laithean feiìì ? 

1 F. Laithean a th' air an cuir air leth leis an 
igìais, gu bhi air an cuma.il naomh. 
C. C'arson a chaidh laithean feili orduchadh 
is an eaglais ? 

IF. Gus gu'n d'thugadh iad 'nar cuimhne, le 
1 |ing agus moladh, mistirean araid ar creidèamh, 

bhaiìcean agus duais na naomh, agus gu ghloir 

thoirt do Dhia orra. 
[| i C. Ce mar bu choir dhuinn laitheàn feill a 

mrnaii ? 

J F. Mar a chnmamid an Danach. 

C. Ciod tha 'n da^ia fainte eaglais ag iarraidh 

F. Traisg a's catadh a chumail air earran dhe 'n 
j iliadhna.— (Mata.v. 16, 17, 18.) 
J C. Ciod a tha thu tuigsinn le laithean traisg? 
J F. Laithean araid air a bheil e air a bhacail 
3 nainn a ghabhail, acli aon bhiadh, 's air a bneil 
ì nl air a toirmeasg. 
eats' ^* 00 - a tua tmi t; - ; igsinn ie laithean Cataidh ? 

F. Laithean araid air a bheil e air a bacail 
M u'um feoil iolip, ach air a faod sinn an aireàmh 
?| umanta do bhiadhan a ghabhail. 
J C. C'arson a tha 'n eaglais a cuir mar coinn- 

rnh traisg a's catadh a cliumail ? 
'à F. Gus gu'n claoidhamid ar n'anamiannan, 

us an diolamid air son ar peacanan, le bretii- 
, as-aithrich a dheanamh air an son. 

jC. C'arson a tna 'n eaglais a cuir mar coinn- 

aah fuireach o fheoil air Dihaoine ? 



42 



SUIM AN 



F. Àn onair agus mar chuimhneachan air bas 
ar Slanair. 

XXI. LEÀSAN. 
An tuilleadh mu Fhaintean na h-Eaglais. 

C. Ciod a tha ihu tuigsinn le faosid aon uair 
sa bhliadhna, an car as lugha? 

F. Gu bheil an eaglais a 'cruaidh bhagairt 
oinin, mu'r dian sinn faosid 'an taobh a stigh do 
cheann na bliadhna. 

C. An colion droch fhaosid an f hainte ? 

F. Cha cholion ; tha e cho fad uaithe, 's gu 
bheil droch f haosid ga'r fagail na's peacaiche na 
bha sinn roimhe. 

C. A (odhainn e faosid a dheanamh aon uair 
'sa bhliadhna ? 

F. Cha 'n f hodhainn ; tha eisdeachd thric feu- 
mail, do gach aon a tha tuiteam ann am peacann- agus air 
an bais, no leis a miann fas subhailceach. 

C. Ciod an aois aig an coir clann a dhol gu n' 
eisdeachd ? 

F. Cho luath 'sa bhios iad comasach air t 
pheacadh a dheanamh ; se sin, 'nuair a tha iad 
air tighinn gu aois reusain, rud a tha, mar ai 
tric, a tachairt mu'n Cuairt do sheachd bliadhnajajart'eil 
dh'aois. Ittlleri 

C. C'aite agus co uaithe a th' againn ri'r dleas C, A 
nas-Casg fbaotinn? 

F. 'Nar n' eaglais f hein, agus o'r pears'-eaglai 
f hein. 

C. Ciod an aois aig an coir clann a dhol g' 
comaine ? jC, Ciod 

F. Cho luath 'sa bhios iad comasach air cor; i|| a j Sac 
an Tighearna a thoirt fa near ; se sin, 'nuaira th if 1 , Q rjJ , 
iad a tuigsinn 'de i 'n t-sacrarnaid, agus 'de ch 
aidheamaichte 's bu choir dhaibh a bhi gugabhai 
a' staid iomchuidh. — (1 Cor. xi. 29.) 

C. Ciod am peanas a tha 'n eaglais a a^aill 



iii m 

^ 
PJ 

iu! beo 

m cl'ic 
C.A 

Isarlaf 

u 

mar coi 
)\ 
m nn 
ttwià 
C,A 
ipjj m 
' Aj 
èoraliai 



posai 
*wdh, aii 

I F. Ths 
Wgneacl 



Pbn n 
[lìk 



gnathact 



t CSGd 



* EA6AIS0 CnRIOSB. 



! air an f headhainn a ni dearmad air an dleasnas- 
Casg ? 

F. An cuir air chul eaglais, am feadh 'aa tha 
iad beo, agus an deigh am bais, gu na leigeadh 
an cladh coisrigte. — (Comhairle Lateram.) 
aii C. A bheil e mar f hiachabh oirnn leis na h-uile 
|J ceartas, dligheadh a phaigheadh da'r pearsanan- 
iitt|«aglais ? 

F. Tha ; agus tha fainte dhiadhaidh a cuir sin 

mar coinneamh, tha Naomh Pol ag ra, sann 

mar so a dh' orduich an Tighearna, gu 'nd' thig- 
\ $\eadh anfheadhainn a tha searmanachadh an t- 
em fsoisgeil, beo aìr an t-soisgedl. — (1 Cor. ix. 13, 14.) 

j C. A bheil posadh uaigneach na phosadh math 
iià agus seasrach ? 

I J?, Ajte sam bith anns a bheil reachd-fhainte 
jtajyhom'haiile na Trent air a deanamh follaiseach, 
cautligus air gabhail rithe 's an doigh fhreagarrach, 

|;ha posainean uaigneach gu'n f heura agus gu'n 
gmfieadh, an lathair JDhia 's na h-eaglais. 

I ,C. Ciod e posadh uaigneach ? 
aitil F. Tha 'n eaglais a sealltainn mar phosainean 
luif tiaigneach, air posainean Chaitliceach aig nach 
maiiilail sagart paraiste an fhir no na te a lathair, no 
Liadhm agart eile le chead, no le cead an easbuig, 

laille ri dithis no triuir a dh'f hianuisean. 
'filert C. A bheil e na pheaca' bais bristeadh air 

jjùntean na h-eaglais ? 
j'.ejtlii |l F. Tha ; tha Criosd ag ra, Esan nach eisd ris 

:|n eaglais, seall air mar phaganach 's mar chis~ 
^wJiaor. — (Lucas x. 16 ; Mata xviii. 17.) 

j C. Ciod a tha feumail gu faintean JBe 's na h- 
u'irtn 4^ a i s a chumail ? 

,{ i F. Grasan De, a tha ri fhaotinn le urnuigh 's 
^. [Ift gnathachadh na sacramaidean. 

Pri XXII. LEASAN. 




Mu UrnuigK 
K Ciod e urnuigh ? 



44 StJTM AH 



F. Ar n' inntinn a thogail suas ri Dia, gu aor- 

adh a thoirt da, gu ainrn naomh a bheannachadh, 
gu mhathas a mholadh, agus gu taing a thoirt da 
airson a thiodhlacan. /^S 

C. Ciod tuilleadh a th' ann an urnuigh ? 

F. Achanaich iriseil ri Dia, gu'n d' thugadh e 
dhuinn gach ni a tha riatanach a thaobh anam 
agus cuirp. 

C. C'uin bu choir dhuinn urnuigh dheanamh ? 

F. Tha Criosd fhein ag ra, giCm bu clwir 
dhuìnu a bhi daonnan ag urnuigh. — (Lucas xxii.) 

C. Ce mar as urrainn duinn a bhi daonnan ag 
urnuigh ? 

F. Le'r n' uile smaointein, bhriathran agus 
ghniomhan a thairgse do Dhia ; le sinn f hein a 
chumail a' staid nan gras, agus a bhi 'g urnuigh 
aig aman araid. 

C. Ciod na h-aman araid, aig an coir dhuinn 
urnuigh dhemamh? 

F. Air Didonaich 's laithean feill, aig moch 
as feasg-ar, agus aig gach am cunnairt, buairidh 
no trioblaid. 

C. Ciod an doigh anns an coir dhuinn urnuigh 
dheanamh ? 

F. Le fior aire agus dhurachd, agus ann 
suidheachadh iriseil air ar gluinean. 

C. Ciod an suidheachadh inntiuu a dh'fhagas 
ar n'urnuigh taitneach le Dia? 

F. A tairgse suas dha ]e umhlachd agus le ; 
aithreacha*, le clumchd agus le leanaltas, le earbs' 
a mathas De, a bhi leagta ri thoiì, agus ann an| 
aimn Iosa Criosd. 

C. Ciod a their thu riu'-san aig nach bi smaO'iTjT^ 
intein sam bith air Dia, no 'de tha iad ag ra, ai^.^i^ 



an urnuigh ? 

F. Ma bhios an seacharan inntinn so ga'n de 
oin, 'an aite an urnuigh a bhi taitneach le Dia 
*ann a tha i na grainealachd leis.—(Mata xv.) 



Jfoire 
C 
ran 

fe: 

r\ 

CC 
F.C 

II a * 
CC' 
tmè 

H 

liasiii 
kDia,i 



hUm 

CCo 
F. In 
Co 

ll lllll n 

f,m 

laonda, 
C.Cioc 
mhiì 

l Tiia 
Noìadi 
[liirean. 



lìk 
fi'dli 'nj 

'MlìllìUÌd 



TMGAISG CHRIOSD. 

C. Ciod iad na h-urnuighean as mo a th' air 
[' a molanh dhu'nn a chleachdadh? 

F. Urnuigh an Tighearna, am Beannachadh 
Moire, a Chieud agus an t-Aideachadh. 

C. A bhe;l an eaglais a moladh dhuinn, gnio- 
mhan crei-ieamh, dochais, agus carrantachd a 
6 chleachdach ? 

a ; ! F. Tha gu laidir ; oir tha iad nan urnuighean 
j a tha ro-threagarrach, gus ar dleasnas do Dhia a 

chumail 'nar cuimhne. 
I 1 ' C. Ciod e ar dleasnas araid do Dliia ? 
''} F. Creidsinn ann, dochas a chuir ann, agus 
a » gaol a thoirt da. 

C. C'arson a their sinn daonnan gnipmh aith- 
ns reachais ro' na tri ghniomhan eile? 
ia F. Gu mathanas f haotinn 'nar peacannan, agus 
o' 1 leis a sin, gu'm biodh ar n' urnuigh na bu taitniche 

le Dia, agus na bu tarbhaiche diiuinn .fhein. 

-XXIII. LEASAN. 
à Hlu Urnuigli an TigJ/earna, agus arn Beanndch- 
'à adh Moire. 

C. Co rinn Urnuigh 'n Tighearna ? 
4 F. Iosa Criosd.— (Mata vi. 9, 10.) 

C. Co ris a their thu ar n' Athair, a nuair a 
s jtha thu gabhail Urnuigh 'n Tighearna ? 

'F. Ri Dia.Uile-chumhachdach, athair a chinne- 
? Ihaonda. 

C. Ciod a tha thu tuigsinn le ghra, giCm bu 
i] laomh a bldos l-ainm ? 

I F. Tha sinn a guidhe gu'm biodh ainm Dhe aìr 

II i mholadh, 's air a ghloireaehadh le uile chreu- 
;airean. 

C. ('iod a tha thu tuigsinn le ghra, giCn à"Udg~ 
zadk do rìogliachd 1 } 

| T. Tha siun a guidhe, gu'n gabhadhDia comh- 
luidh 'nar cridheachan, agus gu'n gabhamida 
pmhnuidh maiìle ris-san gu siorruidh ana a 
iathanas. 



46 



C. Ciod a tha thu tuigsinn le gìra, gìt*n dian- 
aìr do thoìl a.ir talamh, mar tha's ga deanamh 
air neamh ? 

F. Tha sinn a guidhe, gu'n d' thugadh Dia a 
ghrasan duinn, gu thmla dheanamh air talamh, 
mar tha na naoimh ^sna 1 h-aingeil ga deanamh 
air neamh. 

C. Ciod a tha thu tuigsinn le ghra, thoir dh- 
uinn an diugh ar n'aran latheil^ 

F. Tha sinn a guidhe, gu'n d'thugrdh Dia 
dhuinn, gach nj a tha riatanaeh a thaobh ananj 
agus cuirp. 

C. Ciod a tha thu tuigsinn le ghra, mat/i dh- 
uinn arfiachan mar mhathas sinne do luchd ar 
fiachì 

f, Tha sinn a guidhe, gu'n d'thugadh Dia 
mathanas dhuinn 'mar peacannan, a reir 's mar 
a bheir sinne mathanas don^ f headhajnn a ni 
eucoir oirnn. 

C. A math Dia dhuinne ar ciontan mu'n d'thoir 
sinne mathanas dhaibh-san a rinn eucoir oirnn ? 

F. Cha mhath ; cha noehd Dia trocair dhuinne, 
mu'r d'thoir sinne o'r n' uile chridhe mathanas 
dhaibh-san, a rinn olc ; nar n'aghaiclh.— Mata 
xviii. 35 ; vi. 15.) 

C. Ciod a tha thu tuigsinn le ghra, na leig 
ann am buaireadh sinn ? 

F. Tha sinn a guidhe, gu'n neartuicheadh Dia 
ginn 'an aghaidh gach uile bhuairidh. 

C. Ciod a tha tliu tuigs-inin le ghra, aclì saor 
sinn o'n olc ? 

F. Tha sinn a guidhe, gu'n saoradh Dia sinn o 
gach olc, a dh'f haodadh cron a dheanamh oirnn, 
a thaobh anam agus cuirp, gu h-araid am peacadh 

C- Co rinn am Beanna.ehadh Moire ? 

F. Rinn an t-AingealGabriel agus ban-Naonilv 
Eaìasaid a chiad da earrainn dheth, agus an 
eaglais an earrann eile. 



YEAGAISG CÈÌltlÒSt)'. 



47 



C. Co' dhu' so, a rinn a chiad earrann dhe 'nt 
Bheannachaih Moire ? 

F. An t-iingeal Gabrìel, a nuair a thainig e 
air theachdiireachd o Dhia gu Moire, 'sa dh'innis 
e dhith grn robh i gu Mac De a ghabhail air a 
giulan. — 'Lucas i. 48.) 

C. C'un a rinn ban-Naomh Ealasàid an darri' 
earrann, dhe'n Bheannachadh Moire ? 

F. 'fluair a thainig Moire a's i trom air Criosd 
a dh'anharc oirre. — (Lucas i 48.) 

C. C'arson a rinn an eaglais an treas earranrc 
dhe'n Bneannachadh Moire ? 

F. A thaisbeineadh a creideamh 'an aghaidh 
nan eirìceach, a bha 'g aichea' gu'm bi Moire 
Mathair D*he, agus' Criosd an darna peaiV dhe'n 
Trionaid B'heannaichte. 

C. A bheil e ceadaichte onair a thoirt do'n 
Òigh Moire ? 

F. Tha ; agus tha Sgriobtar ag ra, gaìrmidh 
gach linn beannaìchte ì. — (Lucas i. 48.) 

C. Ciod a' seorsa onair a tha sinn a toirt do'rt 
Oigh Moire ? 

F. Tha sinn a toirt onair dhith os cionn na' 
naomh 'snan aingeal uile, a chionn gu'r e Mathair 
Dhe i, ach cha 'n 'eil sinn a toirt dhith uair sam 
bith, an ard-onair sin a bhuineas do Dhia na 
àonar- 

C. C'arson a bhios na Caitlièiclr a gabhail js 
Bheannachadh Moire cho tric ? 

F. Mar onair do dhaondachd ar Slanair, agus 
a thaisbeinadh an crabhaidh 'san urram do Mha- 
thair Dhe, 'san earbsa laidir a th'aca 'na h-eadar- 
guidhe, gu h-araid aig uair a bkais. 

C. C'arson a their sinn daonnan am Beannàch- 
adh Moire, ? an deigh Urnuigh 'n Tighearn' ? 

F. Gus gu'n coisneadh a h-eadar-ghuidhe-sa ? 
gu faighamid a ni sin, a tha sinn ag iarraidh anrt 
an Urnuigh 'n Tighearn',- 



4S SUTM ASf 

XXIV. LEASAN. I 

Mu na Sacramaidean, 's miCn Bhàsteadh. 

C. Ciod na meadhainean a thuillead\ air urn- 
irigh a ehoisneas dhuinn ^msan De ? \ 

F. Tha na sacramaidean, \ 

C. Ciod e sacvamaid ? \ 

F. Comharradh no gniomh soilleir, air^rduch- 
adìi le Iosa Criosd, gu gras a thoirt do'n ànam. 

C. Ce uaithe tha'm hrigh aig na sacramaflean ? 

F. O thoillteanas Chriosd, a tha iad a cùr rir 
n' anamainean. \ 

C. C'arson a bhitar a deanamh urrad dl^ dh' 
uidheamachadh, mu'n cuairt do f hrithealadk na 
sacramaidean ? 

F. Gus ar crabadh 's ar n'urram a mheada^h- 
adh mu'n timchioll ; agus gus an seadh 's am 
brigh a mhineachadh no dheanamh soilleir. 

C. Co lion sacramaid ann ? 

F. Senehd ; Baisteadh, Daingneachadh. Corp 
Chriosd, Faosid, Oìa ro'n bhas, Ordugh Naomh 
agns Posadh. 

C. Cio.d e'rn Baisteadh ? 

F. Sacramaid a tha g'ar glanadh o'n pheacadh 
ghin, a deanamh chriosd 'nean dhinn, elann do 
Dhia 's do'n Eaglais, agus oighreachan dligheach' 
air flatrmnas. 

C, A bheil am baisteadh a nigheadh air ft.lbh 
rtanj peaeannan, a dh'fhaodadh a bhi ann ro'n 
bhaisteadh ? 

F. Tha ; agus gach peanas a tha dìigheach 
dhaibh. 

C. A blieil am baisteadh riatanach gu sabhal- 
adh ? 

F. Tha ; agus gun' am baisteadh cha'n urrainn 
fTò neneh a dhol a stijh dù rioghacdh Dlie. — 
(Eoin iii. 5.) 

C. Co aige a Iha coir air baisteadh a thoirt 
seachad ? 



TEAGAISG CHRIOSB. 



F. Àig buachailean na h-Eaglais, ach faod- 
idh an cas na h-eigin, fear no te sam bith a 
dheannmh. 

C. Ce mar a thaV. a toirt seachad a bhaistidh ? 

F. Le dortadh uisge airceann na h-urra a tha's 
a baisteadh, 'sa gra, Tha wi gad' bhaisteadh, 'an 
ainm an Aiìiar, agus aJ Mhic, agns a' Spioraid 
"Naoimh. — (Mata xxviii. 19.) 

C. Ciod a tha sinn a gealltuinn anns a bhaiste- 
adh ? 

C. Cul a chuir ris an aibheisteir, ri uile obair 
's ri uile uaill. 

XXV. LEASAjNF. 
MiCn Daingneachjdh. 
C. Ciod e 'n daingneachadh ? 
F. Sacramaid a tha gu'r neartachadh 'nar 
creideamh, 'sa deanamh chriosd'nean coimhlionta 
dhinn. 

C. Ce mar tha 'n t-easbuig a toirt seachad na 
sacramaid so ? 

F. Ls carradh a lamh 's le urnuigh ; se sin, 
tha e sgaoileadh a lamhan os cionn na feadhnach, 
a iha e dol a dhaingneachadb, 'sa guidhe gu'n 
d'thigèadh an Sjnorad Naomh a' nuas orra, ugùs 
'an sin tha e cuir comharra' na crois, le ola 
naoimh. air clar-an-aodinn, 

C. C'arson a bheir an t-easbuig leadag anns an 
leth-cheann, d'on fheadhainn a tha e daingneach- 
adh ? 

F. Gus a chuir 'nan cuimhne, gu bheil iad air 
a' neartachadh gus gnch trioblaid f hulang, ead- 
horj, am has nam b'fheudar e, air son Chriosd. 

C. A bheil e riatanacli abhi staid nan gras, gus 
an t-sacrarraid so a ghabhail mar as coir? 

F. Tlia ; atrus bu choir do chloinn a thigeadh 
gu aois reusain, eoìas a bhi aca air an teagasg 
Chriosd. 

Q. Ciod an t-uidheamachadh araid bu choir do 



50 



sriM AH 



neach a dheanamh, air son sacramaid an daing- 

neachaidh ? 

F. Eisdeachd ghlan a dheanamh, agus guidhe 
air Dia le durachd, gu'n cuireadh e nuas a Spio- 
rad Naomh air 

C. Ciod e do bharail orra-san, a tha gabhail na 
sacramaid so anu a, staid peacai' bais ?, 

F. Nach'eil iad a faotinn buannachd èarrx brth 
uaithe, ach an aite sjn, a peacachadh na's truime, 
'sa dublachadh an cìontan. 

C. Ciod iad na grasan a tha neach a faotinn le 
sacramaid an daingneachaidh ? 

F. Seachd tiodhìaicean a' Spioraid Naoimh. 

C. Abair seachd tiodhlaican a Spìoràd Naoimh? 

F. Gliocas, tuigse, comhairle, neart, colas, di- 
adhachd, agus eagal an Tighearna. 

C. Ciod a tha sinn a gealtain le sacramaid an 
daingneachaidh ? 

F. Gu'n aidich agus nach aichea* sinn air chor 
sam bith ar creideamh, agus mar dhea' shaigh- 
deiran Chriosd, gu J ìn bi sinn dileas dha gu bas. 
— (tais ii. 10.) 

C. A bheìl e 'na pheacadh trom dearmad a 
dheanamh air sacramaid an daingneachaidh ? 

F. Tha j gu h-araid 'nuair a bhios ar creideamh 
*s ar deadh-bhens 'an cunnart fulang o bhuàir- 
eadh 'so ainneart an t-saoghail. 

XXVI. LEASAN. 

Mu Shacramaid Chuirp Chriosd. 

C. Ciod e sacramaid Chuirp Chriosd ? 

F. Sacramaid anns a bheil Iosa Criosd a la- 
thair, eadar f huil agus fheoil, anam agus chorp, 
dhiadhachd agus dhaondachd, fo choltas arain 
agus fion. 

C. Ciod a tha thu tuigsinn le coltas arain agus 
fion ? 

F. Gu bheil coltas, blas, agus dath an ftrain' 



TEAGAIS9 CHRtOSB. 



51 



agus an f hion a fukeachj an deigh dhaibh a bhi 
air an atharruchadh gu corp agus gu fuil Chriosd. 

C. A bheil an da chuid, corp agus fuil Chriosd 
a lathair, fo choltas arain agus fo choltas fion? 

F. Tha ; tha Criosd a lathair gu buileach agus 
gu h-iomlan, fior Dhia agus fior dhuine, fo 
riochd an 4a^n' aon no 'n aon eile. 

C. A feura sinn a chreidsinn gu bheil Dia na 
gloire a lathair, fo choltas air biadh latheil ? 

F. Feumaidh ; mar a dh' f heumas sinn a 
chreidsimi gu'n .d'f huilig a' cheart Dia gloirmhor 
ain bas air a chrois, fo choltas peacaich. 

C. Ce mar as urrainn an t-aran agus a fion a 
bhi air an tionndadh gu corp agus gu fujl 
Chriosd ? 

F. Le mathas agus le cumhachd Dhe, dha nach 
'eil ni sam bith do-chomasach. — (Lucas i. 37.) 

C. A bheil sinn cinnteach gu'n d' atharruich 
Criosd, aran agus fion gu chorp agus gu i buil ? 

F. ; Tha ; o na briathran a labhair Criosd, 
'nuair a shuidhich e 'n t-sacramaid aig a shuipeir 
dheireannach ? 

C. Ciod na briathran a labhair Criosd, "nuair 
a shuidhich e 'n t-sacramaid ? 

F. Se so mo Chorp : Si so m y Fhuil. — (Mata 
xxvi. 26.) 

A 4- n 4' tnu S Criosd cumhachd do .shagairt 
na h-eagìais, aran agus fion a thionndadh gu 
chorp agus gu f huìl ? 

F. Thug ; 'nuair a thuirt e ris na h-ostail aij 
a shuipeir clheireannach; JQianamh so 'aìi cuimh- 
neachan- ormsa.-—(hucas xxii. 19.) 

C. C'arson a thug Chriosd cumhachd cho ard 
.so, (lo shagairt na h-eaglais ? 

F. Gus gu'm biodh aig na creidich anns gach 
am, a's anns gach aite, an iobairt a b'f hior ghloine 
gu thairgse dha n' Athair neamhuidh, agus an 
lon a b'urramaiche gu beathachadh an anaraain- 
^an. 



52 



ftTTIM A» 



C. Ciod e iobairt ? 

F. An gniomh aoridh as airde, agus as urram- 
aiche a bhuineas do sheirbhets^De, leis a bheil 
sinn ag aideachadh ard-uacha'ranaehd Dhia thair- 
is oirnn ; agus ar lan neon'eachd 'na f hiannis. 

C. Ciod e iobairt an Lagh Nuadh ? 

F. An Aifrionn. 

C. Ciod e 'n Aifrionn ? 

F. Iobairt Chuirp agus fala Chriosd, a tha gu 
firinneach a lathair fo riochd arain agus flon, 
agus air an tairgse suas do Dhia, leis an t-sagart 
air snn bheo agus mhairbh. 

C. An ionnan iobairt na h-Aifrionn agus iob- 
airt na crois ? 

F. S'ionnan ; se 'n aon iobairt a th' ann. 

C. Ce mar a se 'n aon iobairt a th' ann ? 

F. A chionn gu'r e cheart Chriosd a thairg e 
f hein suas ua iobairt f huilteach do'n Athair, a the 
ga thairgse fhein ann an doigh neo-f huiìteach 
air ar n'altairean, le lamh na sagart. 

C. An robh iobairt na h-Aifrionn air a tairgse 
'san t-seann Lagh ? 

F. Cha robh ; bha iobairt cho urramach so, 
air a gleidheadh a feitheamh air an Lngh Nuadh, 
a bha gu samhlaiuean an t-Seann Lagha a cho- 
lionadh, agus gu iomlaineachd a thoirt do chreid- 
eamh. 

C. Ciod an tam dhe 'n Aifrionn, aig a bheil 
an t-aran agus a' fion air an atharruchadh gu 
corp agus gu fuil Chriosd ? 

F. Aig am briathran a choisrigidh. 

C. Cu leis a tha 'n t-atharrachadh so, air a 
thoirt as an aran agus as an f hion ? 

F. Leis an t-sagart ; se sin, le cumliachd briath- 
ran Chriosd 'am pearsa an t-sa.gairt, a tha seas- 
amh 'an ionad Chriosd aig ain a choisrigi'. 

C. Ciod am beachd leis a bheilas a tairgse 
suas iobairt na h-Aifrìonn ? 

F. Gu gloir a's onair a thoirt do Dhia, gu 



TEÀGAISQ CHRIOSD. 



taìng a thoirt da air son a thiodhlacan, gu faotinn 
mathanas pheacannan, agus grasan 's beannach- 
adh a chosnadh dhuinn, air sgath Iosa Criosd. 

C. A bheilas a tairgse Iobairt na h-A:frionn le 
beachd sam bith eile ? 

F. Tha: gu iobaiit Chriosd air a chrois, a 
thoirt go'r cuimhne 'sa cìiumail air aghart. Tha 
Criosd ag ra, Deanamh so, 'an cuimhneachan 
ormsa.—{\ Cor. xi.) 

C Ce mar bu choìrdhuinn Aifrionn eisdeach ? 

F. Bu choir dhuinn gach smaointein shaogh- 
alta fhuadach o'r n' inntinn, sinn fhein a chumail 
a' staid fhreagarrach do naomhachd na lathair, 
agus a bhi modhail crabhaeh 'nar giulan. 

C. Ciod an doigh a's fhearr gu Aifrionn eisde- 
achd ? 

F. A tairgse suas do Dhia, maille ris an t- 
sngart, leis a cheart bheachd mu bheilas ga 
tairgse, a meorachadh air bas agus fulangas ar 
Slanair, agus comaìne ghabhail. 

XXVII. LEA.SAN. 
Mu Chomaine agus Foasid. 

C. Ciod a tha thu tuigsinn le comaine? 

F. Sacramaid Chiiirp Chriosd a ghabhail. 

C. A bheii e air a chomhairleachadh dhuinn 
comaine a ghabhail tric? 

F. Tha ; a chionn cha 'n 'eil ni sam bith, as mo 
a chuidicheas sinn go'r caithe-beatha a maomh- 
hachadh, oir tha Griosd ag ra, Esan a dì'icheas 
an t-aran so, biihidh e beo gu siorruidh. — (Eoìn 
vi. 59.) 

C. Ciod an t-uidhf>amachadh a tha ri dheanamh 
ro' ghabhail comaine ? 

F. Sinu a bhi staid nan gras, air ar lionadh le 
creideamh, air ar beothachadh le dochas, agus air 
ar lasadh le gradh. 

C. Ciod e bhi staid nan gras ? 

F. A bhip sa char as lagha, saor o pheaca' bais. 



C. Ce mar a bhios sia ait ar lionadh 1« sreid- 
eamh ? / — ^ 

F. Creidsinn gu daingeah gu'n e Iosa Criosd 
f hein, a tha lathair anns an t-sacramaid, fior Dia 
agus fior dhuine, f hior f heoil agus fhior f huil, 
maille ri anam agus ri dhiadhachd. 

C. Ce mar a bhios sinn air ar beothachadh le 
dochas ? 

F. Earbsa laidir. a bhi againn 'am mathas 
Chriosd, a thug o fhein dhuinn gu buileach ann 
an cuilm a graidh. 

C. Agus ce mar a bhios sinn air ar lasadh le 
gradh ? 

F. Gaol air son gaoil a thoirt do Chriosd, agus 
BÌnn f hein a thoirt suas dha sheirbheis, le deothas 
ar cridhe, fad lathean ar beatha. 

C. Ciod an tuilloadh uidbeamachaidh, a tha 
comaine ag iarraidh ? 

F. A bhi 'nar trasg o mheadhain oiche, modh- 
ail agus iriseil 'nar giulan, glan agus sgiolta 'nar 
pearsuinj a feuchainn o'n leth a mach uile, an 
urram agus an onair bu mhath leinn athoirtdo'n 
t-sacramaid naoimh. 

C. Ciod bu choir dhuinn a dheanamh an deigh 
comaine ? 

F. Roinne uine a bhuileachadh 'a' meorachadh 
'san urnuigh, agus gu h-araid 'an gniomhan 
taingealachd. 

A bheil e na pheacadh trom comaine a ghabh- 
ail a staid mhi-iomchuidh ? 

F. Tha ; Co sam bith a gTiabhas i ann cC slaid 
mhi-iomchnidh, bithidh e ciontach 'an corp agus 
a' fuil an Tighearna, agus tha e \g iclie 'ra 'g ol 
brethanas dhafhein, a chionn nach 'eil e toirt fa 
near Corp an Tigheama. — (1 Cor. xi. 27, 29.) 

C. Ciod e comaine ghabhail a' staid nihi- 
iomchaidh ? 

F. Sacramaid Chuirp Chriosd a ghabhaii * 
j&taid peaca' bais, 



TKAGAISG CHIU05D. 



55 



C. Ciod bu choir do neach a dheanarah a bhiodh 
coireach 'am peaca' bais, ro' ghabhail comaine ? 
F. Mathanas f haotinn le sacramaid na faosid. 
C. Ciod e faosid ? 

F. Sacramaid leis a bheil sinn a faotinn ma- 
thanas 'sna peacannan a rinn sinn an deigh a 
a bhaistidh. 

C. Ciod an cumhaDhd lels a bheil peacannan 
air a' mathadh ? 

F. Le cumhachd Dhe, a dh'fhag Criosd aig 
buachailean na h-eaglais. 

C. C'uin a dh' f hag Criosd an cumhachd so aig 
buachailean na h-eaglais ? 

F. Dh' fhag e gu sonruichte e, 'nuair a thuirt 
e ris na h-ostail : Gabhaìse an Spiorad Naomli ; 
gebe dha math sibh am peacannan, bithidh iad 
maithte dhaibh, agus ge be cheanglas sibh nam 
peacannan bithidh ìad ceangailte annta. — (Eoin 
xx. 22, 23.) 

C. Ciod a th'againn ri dheanamh gu mathanas 
f haotinn 'nar peacannan ann a' sacramaid na fao- 

8Ìd? 

F. Eisdeachd ghlan a dheanamh. 

XXVIII. LEASAN. 

Mu Fhaosid agus Laghadh-Eaglais. 

C. Ciod an t-uidheamachadh a's fhearr gu 
faosid ? 

F. Sa chiad aite, grasan De shireadh le durachd 
gu faosid mhath a dheanamh. 2. Sinn f hein a 
ransachadh gu men air faintean De 's na h-eag- 
)ais ; air na seachd cinn pheacaidh bhais, agus 
gu h-araid na peacannan as buailtiche da 'm b' 
'eil ainn, 's na dleasnasan a bhuineas dha'r staid, 
los gu'm biodh fios againn 'de anns na pheacaicn 
sinn, agus 'de cho tric, a' smaointein, a' facal, 
'an gniomh no 'n dearmad. 3. Gniomh creid- 
earah, dochais, agus carrantachd a dheanamhr 



56 



BUIM AN 



Agus, 4. Sinn fheina ghluasad gu aithreachas 

firinneach air son ar peacannan. 
C. Ciod e aithreschas ? 

F. Bron spioradail air son ar peacannan, fuath 
agus grain a bhi againn orrà, a chionn gu bheil 
iad mi-thaitneach 1° Dia, maille ri run Iaidir nach 
tuit sinn 'sa pheacadh tuilleadh. 

C. Ce mar a ghluaiseas sinn sinn fhein gu 
aithreachas ? 

F. A bhi smaoineaehadh air ifrionn, air call 
f hlathanais, air ar mi-thaingealachd do ])hia, a 
tha cho math dhuinn, a<*us air an tair a tha air 
peacannan a toirt do Dhia, a tha cho mhath ann 
fhein. 

C. A bheil aobhar sam bith eile ann, gu aith- 
reachas a dhusgadh air son ar peacann-an ? 

F. Tha ; smaoineachadh gu'n d'fhuilig Mac 
De bas air son ar peacannan, agus gu bheil sinne 
'ga chensadh as ur, cho tric 'sa pheacaicheas sinn 
na aghaidh. 

C. Ciòd au t-aobhar dhiu' so, as fhearr gu 
aithreachas a ghluasad ? 

F. A bhi bronach air son ar peacannan, a 
chionn gu bheil iad mi-thaitneach le Dia, a tha 
uile-mhath ann fhein. 

C. Ciod a th'againn ridheanamh aig cathair na 
h-eisdeachd ? 

F. Beannachd an t-sagairt iarraidh, an t-aide- 
achadh a ghabhail, ar peacannan, innse', eisd- 
eachd gu curamach ris na comhairlean a gheibh 
sinn, ai' us sinn a dh'urachadh ar n' aithreaehais 
aig briathran an f h'uasglaidh. 

C. Ci°d e do bharail orra-san a cheilas peaca' 
bais 'nan eisdeachd ? 

F. Gu bheil iad eiontach nnn am peacadh 
trom, le briag innsè' do r n Spiorad Naoimh ; aaus 
'an aite mathanas fhaotinn, sann a tha iad a 
eosnadh fearg Dhe na's mo. — (G;uo. vi.) 

C. Ciod a th' aige-san ri dheanamh, naeh d» 



TAIGAISG CIXltlOSD. 



61 



ghabh saothair ri choinnseas a rannsachadh, no 
air nach robh aithre:ichas firinneach air son a 
pheacannan, no cheil ga dheoin peaca' bais na 
èisdeachd ? 

F. Feumaidh c aithreachas firinneach a ghabh- 
ail, agus eisdeachd a dheanamh as ur. 

C. Ciod an còmharradh as jsinntiche a bhios 
againn, gu'n robh ar n' eisdeachd math, agus 
gun ro )h aithreachas firinneach oirnn air son ar 
peacannan ? 

F. Sinn a dh'atharrachadh ar caiihe-beatha 
agus fas na's diadhaidh'. 

C. Ciod bu choir dhuinn a dheanamh 'an 
deigh ar n' eisdeachd ? 

F. Taing athoirt doDhia, agusdichioll adhean- 
amh air ar brethanas-aithrich a choìionadh. 

C. Ciod a tha thu tuigsinn le br<ethanas- 
aithrich ? 

F. Urnuigh ngus oibrichean matha eile, a 
chùireas ar n' atiiair-eisdeachd raar coinueamh, 
air son ar peao^annan. 

C. A fodhainn d>onnan am brethanas-aithrich 
a chuireas ar n' athair-eisdeachd oirnn? 

F. Ciia'n fhodhainn; ach 'de sam bith a bhios 
a dh'uireasadh ann, faodidh e bhi air a dheanamh 
suas le laghadh-eaglais, agus le'r n'oibrichean 
f hein. 

C. Ciod tha'n eaglais a teagasg a thaobh lagh- 
adh-eagiais ? 

F. Gu'n d'fhag Criosd cumhachd aig eaglais 
laghadh a thoirt seachad ; agus gu bheil e ro 
fheumail dò chriosd'nean. 

C. Ciod a feum a th'ann a' laghadh-eaglais. 

F. Tna e mathadh a pheanais aimsireil, a tha 
Dia gu tric a Ieagail oirnn, agus a dh'f heumas 
sinn fhuìang anns an t-saoghal-sa. no 'san ath- 
shaoghal mur d'theid a thoirt air falbh le lagh- 
adh, no le brethanas-aithrich, uo oibrichean maih 



58 



SUIM AH 



C. À bheil comas aig an eaglais laghadh do'n 
t-seorsa BÌn a thoirt seachad ? 

F. Tha ; ^fmiirt Criosd ris an Ostal Pheadar. 
De sam bith a dh'fhuasglas d' thu air talamh 
bithidh e fuasgaUte air neamh. — (Mata xvi. 19 ; 
agus 2 Cor. iv. 10.) 

C. Co iadsan a tha cosnadh laghadh-eaglais ? 

F. ladsan a mhain, a tha staid nan gras, agus 
aig a bheil flor thoil an caithe-beatha a leasach- 
adh, agus dioladh do cheartas De, le brethanaa- 
aithrich. 

C. A ne mathadh pheacannan ro' laimh, no 
cead peacannan a dheanamh 'san am a tha ri 
tighinn, a tha ri thuigsinn le laghadh-eaglais ? 

F. Cha 'n e ; cha mho a mhathas e peacann- 
an a chaidh seachad ; oir feumaidh am peacadh 
a bhi air a mhathadh, a thaobh a chionta, agus 
a pheanais shiorruidh a tha am peaca' bais a 
loilltein, le sacramaid na faosid, mu'n urrainn 
laghadh a bhi air a chosnadh. 

C. C'arson a tha 'n eaglais a toirt laghadh 
seachad ? 

F. Gus ar laigse a chuideachadh, agus gu dian- 
^adh suas do cheartas De air son faillein ar breth- 
anas-aithrich. 

C. A nuair a tha 'n eaglais a toirt laghadh 
seachad, 'de tha i tairgse do Dhia 'an eiric ar 
laigse, agus faillein ar brethanais-aithrich, agus 
'an dioladh air son ar peacannan ? 

F. Tha i tairgse ionmhas toillteanais fala 
Chriosd, maille ri toillteanais na h-Oighe Beann- 
aicht? a Mhathair, agus na naomh uile. 

C. Ciod na cumhnantan a tha, mar as tric, 
feumail gu laghadh a chosnabh ? 

F. Faosid mhath agus comaine, agus gu'n 
dearmad a dheanamh air na h-oibrichean, a tha'n 
.eaglais a cuir mar coinneamh air aleitheid do dh'- 
aobhar. 

Q. Ciod na h-oibrichean matha eie, tha'n eag- 



TAIGAISO CHKIOSD. 



m 



kìs àn conaidh a comhairleachadh dhuinn a chlea- 
chdadh, ga laghadh a chosnadh ? 

F. Urnuigh, Traisg, a's Deirc. 

C. A bheil laghadh-eaglais na mheadhain gu' 
sluagh fhagail na's diadhaidh ? 

F. Tha; agus air an aobhar sin, tha e ro 
fheumail gu'm partuicheadh sluagh ann. 

XXIX. LEASAN. 

Mu'n Ola Dheireannach, Ordugh Naomh agus 
Posadh. 

C. Ciod e 'n ola dheireannach? 1 

F. Sacramaid a tha ga'r neartachadh 'an 
aghaidh an-dochais 'an cath-spairn a bhais, a 
glanadh an anama o f huighleach pheacannan, a 
toirt misneach do'n anam 'an am treigsinn na co- 
lunn, 'sa toirt slainte don' choluinn 'nuair a chi 
Dia sin iomchuidh do'n anam. 

C. Co 'n fheadhaim a tha faotinn na h-ola 
dheireannach ? 

F. Iadsan mhain, a bhios 'an cunnart bais le 
tinneas nadarra. 

C. Ce mar bu choir do dnuine e fhein uidheam 
achadh, air son sacramaid na h-ola dheirannach ? 

F. Deadh eisdeachd a dheanamh, a bhi fior 
bhronach airson a pheacannan, agus striochdta 
do thoil De, 'san am a tha e faotinn na sacramaid. 

C. Co iadsan a th'air an orduchadh gus an t- 
Bacramaid so a thoirt seachad ? 

F. Sagairt na h-eaglais, mar tha'n t-ostal seu- 
mas a feuchainn. — (Seum. v. 14, 15.) 

C. Ciod e Ordugh Naomh ? 

F. Sacramaid leis a bheil an luchd eaglais ga'n 
coisrigeadh, 'sa faotinn comas agus ghrasan gus 
an driachd fo's leth a cholionadh. — (Phil. i. 1.) 

C. Ciod e Posadh ? 

F. Sacramaid a tha toirt ghrasan do'n charaid 
phosd^, gu beatha naomh a chaithe cuideRchd, 



60 



6T7IM AN 



agus sliochcl a thogail 'an gaol 's an eagal De.— ~ 
(Mata xix. 6.) 

C. A bheil iadsan a tha posadh a' staid peaca' 
bais, a faotiun ghrasan o'n t-sacramaid ? 

F. Cha'n'eil ; ach tha iad coireach ann am pea* 
cadh trom, le sacramaid cho naomh so a thruail- 
leadh, agus an aite beannachd 'sann tha iad a 
faotiun mollacld. — (Ephes. v. 23.) 

C. Ciod bu choir do dh'f headhainn a dhean- 
amh, gu sacramaid a phosaidh a ghabhail a' staid 
iomciiuidh ? 

F. Deadh fhaosid adheanamh, agus guidhe gu 
dian air Dia, gu'n d'thugadh e dhaibh beachd 
glan, agus gu'n stiuradh e iad 'san raoghainn a 
tha iad a dol a dheanamh, 

C. Am bu choir do chloinn an comhairle a 
chuir ri'm parantan, 'nuair a bhiodh iad a dol a 
phosadh ? 

F. Bu choir; agus a bhi air an cemhairlea- 
chadh leo, a reir creideamh agus reusan ; bu 
choir dhaibh cuideachd, fios a thoirt da'm pears'- 
eaglais ann an am. 

C. Ciod as reusan gu bheil cho liuthad posadh 
a tionndadh a mach rni-shona ? 

F. A cliionn gu bheii moran ^a'n ceangai 
fhein 'san staid sin, le beachd nach fhiach, agua 
le droch cogais, air an aobhar sin, cha 'n 'eil Dia 
a toirt a bheannachd air am posadh. 

C. Àìi gabh snaim a piiosaidh fuasg'adh ? 

F. Cha ghabh, ach le bas an f hir no na mna. 
— (Rom vii. ; 1 Cor. vii.) 

C. À faod na sacra naidean abhiair an ghabh- 
ail na's tric na aon uair ? 

F. Faodidh iad uile, acli baisteadh, daingne- 
achadh, agus ordugh naomh. 

C. C'arson nach faod iad so, a bhi air an ghabh- 
ail na's ti'ic na aon uair? 

F. A chionn gu bheiì gach aon diu so, a fagail 



TAIGAISG CHRIOSD. 61 

comharradh spioradail 'san anam, nacìi caili e gu 
BÌorruidh. 

C. Ciod na sacramaidean as ro-fheumail 
dhuinn ? 

F. Sacramaid a bhaistidh agus sacramaid na 
faosid. 

C. C'arson a dh'orduich Criosd na sacramaid- 
ean ? 

F. Gu naomhachadh ar n' anamaineon, agus 
gus ar n' uidaeamachadh air son aiseirigh shona 
vgus ghloirmhor. 

XXX. LEASAK 
Mu Latha Bhrethanais. 
C. Ciod tha aiseirigh na colunn a ciallachadh ? 
F. Gu'n eirich sinn a rithisd air an latha fo 
dheireach, leis na coluinneau ceudna, a bh' 
agairn, air an t-saoghal-so. 

C. Ciod a iha thu tuigsinn leis an latha fo 
dheireadh ? 

F. Latlia mor a bhrethanais : 'Nuaìr a dh' 
fheim-as sinn uile nochdadh a' jianuis Gathair 
bhrethanais Chriosd, agus a' sìn bheir e do garh 
neach a reìr a thoditeanaic. — (2 Cor. v. 10 ; 
Màta xvi. 27.) 

C. An eirich ar coluinnean ceangailte ri'r n' 
anamainean ? 

F. Eiridh, an darna cuid, gu jiartuchadh an:i 
a' solas, no ann an dolas siorruidh an anama. 

C. Ciod aii staid rnns an eirich coluinriean na 
muinmir hheannaichte ? 

F. Gloirmhor agus neo-bhas 'or. 

C. Ce mar a dh'eireas coluinnean na muinntir 
mhollaichte ? 

F. Eiridh iad neo-bhas'or, gu bhi feasda beo, 
ann a' lasruichean siorruidh. 

C. Ciod an doigh anns an d'thig Criosd a thoirfc 
breth oirnn ? 

F. Thig e air neoìl nea.mii, U cwnihachd agus 



SUXM ÀN 



le gloir ro-mhor, agus bithidh na h-aingeil uile 
maille ris. — (Mata xxiv, agus xxv.) 

C. O'n gheibh gach neach breth a thoirt air 
aig uair a bhais, 'de feum a thair 'aìr brethanas 
deireannach? 

F. Los gu' faodadh freasdal De, a tha gle 
thric, a ceadachadh 'san t-saoghal-sa, gu' fuilige- 
adh an duine math, agus gu'n cinneadh leis an 
aingidh, a bhi air aideachadh ceart a' fiannis a 
chinne-dhaonda. 

C. Ciod a their Criosd ris a mhuinntir bhean- 
aichte air latha brethariais ? 

F. Thigeadh sibhse a mhuinntir bheannaichte, 
gabhaibh seilbh air an rioghachd a chaidh uidh- 
eamachadh air ar son. — (Mata xx 34.) 

Ci Ciod a their e ris a mhuinntir mhollaichte ? 

F. Qabhaibhhiam a mhuinntir mhollaichte, gu 
ieine siorruidh a chaidh uidheamachadh air son 
an diabhail 'sa chuid aingeal. — (Mata xxv. 41.) 

C. C'aite a feum a mhuinntir mhollaicrite a 
dhol aig latha bhr'ethanais ? 

F. Theid iad eadar anam agus cholunn gu 
pian shiorraidh. 

C. C'aite an d'theid a mhuinntir bheannaichte ? 

F. Theid iad le coluinnean gìoirmhor agus neo- 
bhas'or gii beatha shiorruidh.— (Mata xxx.) 

C. Ciod a tha thu tuigsinn leis a bheatha 
shiorr-uidh ? 

F. Ma's e 's gu'm bith sinn dileas do Dhia 
anns a bheath-sa, bithidh sinn sona maille ris 
gu siorruidh ann a' flathanas. 

C. Ciod e solas f hlathanas ? 

F. Dia fhaicinn, a ghloireachadh, agus a 
shealbhachadh ann a 5 rioghachd a ghloir fad na 
siorr'achd. 

C. Ciod tha facal. Amen, a ciallachadh ? 
F. Biodh e mar sin. 



PEACANNAN SUBHAILCEAN, &c, &c. 



Abair na seach sinn pheacaidh bhais ? 

1 — Umhlachd 

2— Fiaìaehd 

3 — Geimn'eachd 

4 — Measarrachd 

5 — Iasgachd 

6 — Carrantachd 
agus 

7 — Faighidin 

C. Abair na ceitheir Freumh Shubhailcean ? 

F; 1, Gliocas. 2, Ceartas. 3, Neart. 4, 'a S 
àleasarrachd. 

C, Abair na tri subhaileean diadhaidh ? 

F. 1, Creideamh. 2, Dochas. 3, agus cai> 
rantachd. 

C. Abair na ceitheir peacannan, a tha 'g 
eigheachd diughaltas o f hlathanas ? 

F. 1, Mort. 2, Peacadh Shodom. 3, Ainn* 
eart ain daoine bochda. 4, 'S an tuarasdal a 
chumail o chosnaich. 

C. Abair na sia peacannan tha 'n aghaidh a J 
Spioraid Naoimh. 

1 — An-dochais an trocair Dhe. 

2 — Danadas air trocair Dhe. 

3 — Cuir an aghaidh na fior f hirinp. 

4 — Farmad ri ^Jath spioradail an atharraich, 

5 — Rag-Leanmhninn air staid pheacach. 
8— 'S neo-aithreachais bais. 

C. Abair na naoidh doighean, 'sa faod neach a 
bhi ciontach 'am peacadh duine eile ? 

1— Le aithne. 

2 — Le aonta. 

3 — Le cuideachadh. 

4 — Le comhairle. 
$ — Le brosgah 



1— Uabhar g 3 3 

2— Sannt P § * 
6— Druis 

4— Craos 

5 — Leisg 

6— Farmad |.«L 
a-us p- £ 



7 — Leisg 



- ta 

tr. 5. 



RTTTM AW 



6 — Le gabhail pairt, 

7— Le cleth. 

8 — Le fuireach samhach. 

9 — 'Sle àion an uilc. 

C. Àbair seachd tiodhlacan a' Spiorad Naomhi ? 

1— Gliocas. 

2 — Tuigse. 

3 — Comhairle. 

4— Neart. 

5— Eolas. 

6— Diadhachd. 

7— 'S eagal an Tigheama. 

C. — Ahair da thoradh dhiug a Spioraid Na- 

OÌiYì'h ? 

1 — Carrantachd. 

2 — Aoibhneas. 

3— Sith. # 

4 — Faighidin. 

g — Fad-f hulangas., 

6— Mathas. 

7— Fialachd. 

8 — Caoimhneas 

9 — Firinn. 

10— Stuaimeachd. 

1 1 — Measarrachd. 

12 — Geimn'eachd. 

C. — Abair seachd oibrichean spioradaail na 
trocaire ? 

1 — Am peacach a chrnnaehadh. 

2 — An t-aineolach a sheoladh. 

8 — Am t-eagmhach a chotnhairleachadh. 

4 — Misneach don' bhrnnach. 

5 — Gach eucoir a ghiulan le faighidin. 

6 — Mathanas a thoirt 'san eucoir. 

7 — Guidhe air son bheo agus mairbh. 

C. — Abair seachad oibrichean chorporra na tro* 
cair ? 

1 — Biadh do*a aerach. 



TAIGAISG CHRI03t>i 



rs5 



2 — Deoch don' phaitpach. 

3 — Aodach do'n nochd. 

4 — Fardach do'n deori. 

— Dol a shealltuinn air priosanaich, 

6 — 'Sair daoine tinn. 

7 — 'Sna mairbh adhlacadh. 

C. Abair na h-ochd seorsa dhaoine beannaich- 
te? 

1 — ladsan a tha bochd 'na spiorad o'n 's leo 
rioghachd Dhe. 

2 — Na daoine ciuin o'n gheibh iad seilbh air 
lan talamho 

3 — Luchd a bhroin o'n gheibh iad solas. 

4 — An f headhainn air a bheil acras a's pathadh 
a cheartais on gheibh iad a riarachadh. 

5 — Na claoine trocaireach o'n gheibh iad tro- 
eair. 

| 6 — Luchd a cridhe ghlain o'n chi iad Dia. 

7 — Luchd dheanamh na sithe, o'n ghairmear 
:lann De dhisa. 

8 — An f headhainn a dh'f huiligeas geur-lean- 
nhuinn air son a cheartais o'n 's leo rioghachd 
3he. 

C. Abair tri iuchraichean fhlathanais ? 
, I F. Urnuigh, traisg, a's deìrc. 

C. Abair tri chomhairlean an t-soisgeil ? 
1 F. Deoin -bhochduinn, gna - gheimn'eachd a 3 s 
m-umhlachd. 

C. Abair na ceitheir nichean deireannach ? 
, F. Bas, Brethanas, ifrionn agus Flathanas. 



FREAGAIRT NA II-AIFRIONN. 

f*. Introibo ad altare Dei. 

C. Ad Deum qui laetificat juventutem meam. 

P. Judica me Deus et discerne causam meant 
de gente non sancta, al> homiue iniquo et dolosa 
crue me. 

C. Quia tu es Deus, fortitudo men, quare me 
repulisti et quare trisùs in-ccdo dum riiii^it me 
inimicus. 

P. Emitte lucem tuam et ^eritatem tuam ; ipsa 
me deduxerunt -et adcluxerunt in montt?m sanc- 
tum tuum, et in tahernacula tnn. 

C. Et introiho ad a : ltare Dei, ad Deum qui la> 
lificat juventutem meam. 

P. Confitehor tihi in eithara Deus, Dnis-meu^ 
Quare tristis es anima mea, et quare conturhas 
me. 

C. Spera in Deo, quoniam adhuc confitebor 
illi, salutarem vultus mei et Dens uieus. 

P. GJoria Pàtri, et Filio, et Spiritui sancto. 

C. Sicut erat in principio, et uunc, et semper, 
et in scecula eseeulorum. Amen. 

P. Introiho ad altare Dei. 

C. Ad Deurn, qui laetificat juventu-em meara, 

P. Adjii'oriam nostrum in notnine Doniini. 

C. Q ii feclt ccelutn et terram. 

P. Confiteor Deo, Szc. 

C. Misereat.ur tui omnipotens Deus. et dimìs- 
sis peccat.is tuis joerducat te ad v.itana teiernam. 
P. Amen. 

C. Confiteor D >o omnipotenti, heatce Marise , 
gemper Vjrgjnj, heato Mjclnieli .A.reliangelo, heato 
Joanni lìaptistte, sat.etis, Apostolis l'etro efc 
Panlo, omnihus sanctis, et tjhi, Pater, quia pec- 
cavi nìmis cogitatione, verho et opere, mea culpa, 
mea cu pa mea maxima culpa. Ideo precor heatara 
Mariam semper Viiginem, heatum Michafcjec* 



SttfM /N TEAGAISG CIIUIOSD. 



Àrchangelum. beatum Joannem Baptistam, sanc- 
tos Apostolos Pet.ru m et Paulum, omnes sanctos^ 
et te Pater, orare pro me ad Dominum Deun* 
nostnim. 

P. Misereatur vestri, &e. 

C. Amen. 

P. Indulgentiam, absolutìonem, &e. 
C Amen. 

I*. Deus tu eomersus vivifkahi ; s nos. 

C. Et plebs \m laetabrtw in te. 

P. Ostende nobis Domine misericordiam tuarfin 

C. Et s-afoita'rem tnum da nobis. 

P. Domrnej exaudi orattonem meam. 

C. Èt clamor meus ad te veniat. 

P. Dominus Vobiscum; 

C. Et cum spiritu tuo. 

P. Kyrie eìeison. 

C. Kyrie eleisoiu 

P. Kyrie elerson. 

C. Chiiste eleison* 

P. Christe eleison. 

C. Christe eìeisoiii 

P. Kyrie eleisoiu 

C. Kyrie eleison. 

P. Kyrie eleison. 

f\ Dominus vohisc'um, or rtectamus genua<> 
C. El cum spiritu tuo, or levate. 
P. Per omnia sascula soeculorum. 
C. Amen. 

Àt the end of ihe Kpìsile say, Deo gratis. 

F. Sequentia sancti Evaugelii, &c. 

C. Gloria tihi Domine. 

At the end ofthe Gospel, say, 

Laus tihi Christe. 

P. J)ominus vohiscum. 

C. Et cum epirituo tuo. 

P. Orate Fratres. 

C. Suscipiat J)ominus sacrificiurn de manibu* 
tuis j ad laudem et gloriarn nominis sui j ad uti- 



§8 



SUIM AN 



litatem quoque nostram totiusque Ecclesise suae 
sanetge. 

P. Per omnia saecula saeculorum. 

C. Amen. 

P. Snrsum corda. 

C Habemus ad Dominum. 

P. Gratias agamus Domino Deo nostro. 

C. Dignum et justum est. 

P. Per omnia saecula sseculorum. 

0. Amen. 

P. Et ne nos inducas in tentationem. 
C. Sod libera nos a malo. 
P. Per omnia saeculo saeculorum. 
C. Amen. 

P. Pax Domini semper vobiscum. 

C. Et cum spiritu tuo. 

P. Dominus vobiscum. 

C. Et cum spiritu tuo. 

P. Per omnia saeculo saeculorum. 

C. Amen. 

P. Ite missa est, or benedicamus Domine. 

C. Deo gratias. 

P. Requiescant in pace. 

C. Amen. 

.Pro Fidelibus Defunctis. 

P. De profundis clamavi ad te Domine ; Do 
mine exaudi vocem meam. 

C. Fiant aures tuaì intendentes in vocem de 
pracationis mese. 

P. Si iniquitates observaveris, Domine, Do 
miue, quis sustinebit ? 

C. Quia apud te propitatio est : et propter le 
gem tuam sustinui te Domine. 

P. Sustinuit anima mea in verbo ejus ; spera 
vit anima mea in Domino. 

C. A custodia matutina usque ad noCtem spe 
ret Israel in Domino. 

P. Quia apud Dominum miscricordia, et copi 
Qsa ■■apud eam liedemptio. 



TEAGAISG CHRIOSD. 



C. Et ipse redinnit Isreel ex omnibus iniquita- 
tìbus ejus. 

P. Requiem seternam dona eis domine. 

C. Et lux perpetua lueeat eis. 

P. A porta inferì. 

C. Erue Domine animas eorum. 

P. Kequiescant in pace. 

C. Amen. 

P. Domine exaudi orationem meam. 
C. Et clamor meus ad te veniat. 
P. Dominis vobiscum. 
C. Et cum spiritu tno. 



i